Arapça: ez-Zîc (الزيج) / Farsça: Zîg / Latince: Tabulae Astronomicae
Astronomik tablolar (zîc), İslam astronomisinin en önemli eser türüdür. Bir zîc, gezegen konumlarını hesaplamak için gerekli tüm matematiksel tabloları, trigonometrik fonksiyonları, hesaplama algoritmalarını ve açıklayıcı metinleri bir arada sunan kapsamlı bir referans eseridir. Zîcler hem astronomik hem de astrolojik amaçlarla kullanılmıştır.
Tipik bir zîc şu bölümleri içerir: Kronoloji tabloları (farklı takvim sistemleri arasında dönüşüm), trigonometrik tablolar (sinüs, tanjant vb.), gezegen ortalama hareket tabloları, denklem tabloları (gezegenlerin gerçek konumlarını bulmak için düzeltmeler), yıldız kataloğu, coğrafî koordinat tabloları ve astrolojik tablolar (ev hesaplama, projeksiyon vb.).
İslam dünyasının en etkili zîcleri arasında el-Hârizmî'nin Zîcu's-Sindhind'i (Hint kaynakları temelli), el-Battânî'nin ez-Zîcu's-Sâbi'si (Ptolemy'den daha hassas değerler), Nasîruddîn et-Tûsî'nin Zîc-i İlhânî'si (Merâga rasathanesine dayalı) ve Uluğ Bey'in Zîc-i Sultânî'si (Semerkant rasathanesine dayalı) sayılabilir.
Zîc geleneği, Ptolemy'nin Almagest'inde sunulan hesaplama yöntemlerinin İslam dünyasında dönüştürülmesi ve geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. MÖ 8. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar yüzlerce zîc üretilmiştir. Bu eserler, Latince'ye tercüme edilerek Avrupa astronomisini derinden etkilemiştir. Toledo Tabloları ve Alfonsine Tabloları gibi Avrupa eserleri doğrudan İslam zîclerine dayanmaktadır. Zîc geleneği, modern astronomik almanakların ve efemerislerin doğrudan öncüsüdür.
Klasik astroloji eğitimlerimize katılın.
Eğitimleri İncele