Koç İngressi ve Çeyrek Haritaları
Güneş'in Koç, Yengeç, Terazi ve Oğlak'a giriş anları · seçtiğiniz şehir için devir haritası, geçerlilik kuralı, yılın efendisi ve önceki yeniay ya da dolunay
Bu Araç Hakkında
Güneş'in 0° Koç'a girdiği an, dünya astrolojisinde yılın başlangıcı sayılır. Bu anın haritasına devir haritası denir (Arapça tahvîl, Latince revolutio). Güneş'in öbür üç öncü burca, Yengeç, Terazi ve Oğlak'a girişi de birer harita verir. Bunlar yaz ve kış gündönümleri ile sonbahar ekinoksudur. Araç seçtiğiniz yılın dört giriş anını saniye düzeyinde bulur ve her biri için seçtiğiniz şehre göre harita hesaplar. Terimin kısa tanımları için Devir Haritası ve İngress Haritaları sözlük maddelerine bakabilirsiniz.
Hangi haritanın ne kadar süre geçerli olduğu, Koç ingressi anında yükselen burcun niteliğine bağlıdır. Bu kural Ebu Ma'şer'in dünya yıllarının devri üzerine yazdıklarından gelir ve Bonatti tarafından Latin geleneğine aktarılır. Sabit burç (Boğa, Aslan, Akrep, Kova) yükseliyorsa Koç haritası bütün yıla hükmeder. Değişken burç (İkizler, Başak, Yay, Balık) yükseliyorsa Koç haritası altı ay geçerlidir ve ikinci yarı için Terazi ingressinin haritasına bakılır. Öncü burç (Koç, Yengeç, Terazi, Oğlak) yükseliyorsa dört girişin her biri kendi çeyreğini yönetir. Araç bu kuralı uygular ve her haritanın rolünü tabloda yazar. Kuralın dışında kalan haritalar da hesaplanır, çünkü birçok astrolog onları mevsimi ayrıntılandıran tali haritalar olarak okur.
Her harita için yılın ya da çeyreğin efendisi ayrıca hesaplanır. Burada iki yol vardır ve araç ikisini de gösterir. İlki yükselen burcun ev sahibini doğrudan efendi saymaktır. İkincisi yükselen derecesindeki bütün asaletleri toplamaktır: ev sahipliği 5, yücelim 4, üçlülük 3, sınır 2, yüz 1 puan alır ve en yüksek puanı alan gezegen o derecenin almutenidir. Ebu Ma'şer ve onu izleyen Bonatti yılın efendisini seçerken asaletin yanında gezegenin gücüne de bakar: köşe evde mi, yükseleni görüyor mu, retro ya da yanık mı. Araç her aday için bu bilgileri yan yana verir. İki yol farklı gezegeni gösterdiğinde bunun sebebi çoğunlukla yükselen derecesinin başka bir gezegenin yücelim, üçlülük ya da sınırına düşmesidir. Puanlama sitenin Almuten Hesaplayıcısı ile aynıdır: Mısır sınırları, Dorotheus'un üçlülük yöneticileri ve Keldanî sırasıyla yüzler.
Ptolemaios Tetrabiblos'un II. kitabında mevsimin genel durumuna bakarken Güneş'in dönence ve ekinoks noktalarına girişinden hemen önceki yeniay ya da dolunayın haritasını esas alır. Araç bu yüzden her girişten önceki son yeniay ya da dolunayı, derecesini ve ingress haritasında düştüğü evi de verir. Dolunayda hangi ışığın derecesinin alınacağı tartışmalıdır; Ptolemaios doğum haritalarında o an ufkun üstünde olan ışığın derecesini alır. Araç iki ışığın derecesini de yazar ve dolunay anında seçtiğiniz şehirde hangisinin ufkun üstünde olduğunu belirtir.
Giriş anları Swiss Ephemeris ile saniye hassasiyetinde önceden hesaplanmıştır, yani Solar Fire gibi programların verdiği anla aynıdır. Haritadaki gezegen konumları astronomy-engine efemerisiyle hesaplanır: jeosentrik, görünür konum, tropikal zodyak, gerçek düğüm. Güneş giriş anında tanım gereği tam 00°00′ gösterilir. Evler gerçek ekliptik eğikliği ve görünür yıldız zamanıyla hesaplanır. Yükselen giriş saatine çok duyarlıdır, yaklaşık dört dakikada bir derece ilerler. Araç haritayı tam giriş anı için hesaplar; saati dakikaya yuvarlayarak hesaplanan bir haritada yükselen birkaç dakikalık derece farklı çıkabilir. Uzak geçmiş ve gelecek için giriş anındaki belirsizlik birkaç dakikayı bulabilir, çünkü Dünya'nın dönüş hızındaki değişim (ΔT) o dönemler için ancak tahmin edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Koç ingressi haritası hangi şehir için hesaplanır?
Gezegenlerin burç ve dereceleri her yerde aynıdır, ama yükselen ve evler şehre göre değişir. Dünya astrolojisinde bir ülkenin yılına bakarken haritayı o ülkenin başkenti için hesaplamak yerleşik bir uygulamadır. Türkiye için araç Ankara ile açılır, isterseniz başka bir şehir seçebilirsiniz.
Koç ingressi haritası bütün yıl geçerli mi?
Ebu Ma'şer'in kuralına göre bu, Koç ingressi anında yükselen burcun niteliğine bağlıdır. Sabit burç yükseliyorsa harita bütün yıla hükmeder. Değişken burç yükseliyorsa Koç haritası altı ay geçerlidir, ikinci yarı için Terazi ingressinin haritasına bakılır. Öncü burç yükseliyorsa dört girişin her biri kendi çeyreğini yönetir.
Yılın efendisi nasıl bulunur?
En sade yol, ingress haritasında yükselen burcun ev sahibini almaktır. Ebu Ma'şer ve onu izleyen Bonatti ise yükselen derecesinde asaleti en çok olan, güçlü konumda duran ve yükseleni gören gezegeni arar. Araç iki yolu da hesaplar; ikisi farklı gezegeni gösteriyorsa bunu ayrıca yazar.
Önceki yeniay ya da dolunay neden gösteriliyor?
Ptolemaios Tetrabiblos'un II. kitabında mevsimlerin genel durumuna bakarken Güneş'in dönence ve ekinoks noktalarına girişinden hemen önceki yeniay ya da dolunayın haritasını esas alır. Bu yüzden araç her ingressten önceki son yeniay ya da dolunayı, derecesini ve ingress haritasında düştüğü evi de verir.