Sopdet'in Doğuşu
Beş binyıl boyunca kullanılan bu takvim, astronominin matematiksel düzenini dekanlar ve epagomenal günler üzerinden taşır.
Neden Bu Rekonstrüksiyon?
Mısır sivil takvimi, beş binyıl önce tasarlanan ve modern astronominin omurgası olan bir sistemdir. Bugüne kaynaklık eden neredeyse tüm antik yazarlar bu takvimi kullanmıştır. Dolayısıyla klasik kaynak okuyan herkes bu takvimle yüzleşmek zorunda kalır. Bir doğum verisini bulmak ya da bir gözlem tarihini çağdaş zamana çevirmek için elinizde dönüşüm tablosu olması gerekiyor.
Elbette bu takvimi rekonstrükte etme sebeplerimden biri aynı zamanda kutsal kabul edilmesiydi. Yıl, Sopdet'in (Sirius'un) yetmiş günlük görünmezliğinin ardından şafaktan önce doğu ufkunda yeniden belirmesiyle başlardı. Bu helyak doğuş, Nil taşkınının müjdesiydi. Akhet (taşkın), Peret (çıkış), Şemu (hasat) isimli üç mevsim ise bu döngüden doğardı. Otuz altı dekan geceyi on iki saate böldü. Yılın sonuna eklenen beş epagomenal gün ise Nut'un beş çocuğunun (Osiris, Horus, Set, İsis, Nephthys) doğum günleriydi. Bu günler takvimin koruyucu yapısının dışında kalan kutsal bir eşik kabul edilirdi.
Bu araç, Mısır sivil takviminin apokatastasis (döngü başı) yılındaki ideal hizalamasını Jülyen (proleptik) tarihlere eşler. Seçtiğiniz yıl için Sothis döngüsündeki konumu ve birikimli kaymayı ayrıca hesaplar. Wepet Renpet'in hangi güne denk geldiğini gösterir, on iki ayın mevsimsel karşılıklarını sıralar, otuz altı dekanın haritasını açar. Her dekanın yıl içinde hangi on günlük dilimi yönettiğini görür, Mısır'daki yıldız grubuyla birlikte Helenistik dönemde aldığı burç-derece karşılığını okursunuz. Bu takvimi kullanırken Mısır mitolojisinin sadece müzelik bir hatıra değil, bugün hâlâ ritüel olarak yaşatılan ve yaşayan bir tradisyon olduğunu unutmamak gerekiyor.
19 Temmuz
Sopdet'in helyak doğuşu. Yıl başlar, Nil taşkını yaklaşır.
Sothis Döngüsü
Sivil yıl 365 gündür, gerçek yıldız yılı ise yaklaşık 365.25 gündür. Bu çeyrek günlük fark her dört yılda bir günlük kayma yaratır. 1460 Jülyen yıl sonra takvim başa döner. Buna Yunanca apokatastasis (yeniden kuruluş, başa dönüş) denir. Censorinus, MS 139'da Sopdet'in helyak doğuşunun Thoth 1'e denk geldiğini kaydeder. Buradaki 15-29 Temmuz aralığındaki doğuş değerleri antik dönem gözlemlerinin Jülyen takvim tarihleridir. Presesyon nedeniyle Sirius'un helyak doğuşu günümüzde Gregoryen takvimde Kahire'de Ağustos başına, İstanbul enleminde Ağustos ortasına denk gelir. 20.-21. yüzyıl için Jülyen tarihe 13 gün eklenerek Gregoryen karşılığı bulunur.
36 Dekan
Yıl on iki ay, her ay otuz gün, her ay üç dekandan oluşur. Otuz altı dekan × on gün = üç yüz altmış eder. Bunun üzerine beş epagomenal gün eklenir. Bu sistemin bilinen en eski görsel kaydı MÖ ~1473'e tarihlenen Senmut tavanıdır. Helenistik astroloji bu yapıyı devralarak her dekanı zodyağın bir on derecelik dilimine bağlamıştır. Bugün hâlâ kullandığımız dekan sistemi buradan gelir. Sopdet (Sirius) ve Sah (Orion) dışındaki dekan-yıldız eşleştirmeleri literatürde tartışmalıdır. Buradaki kimlikler ve yazımlar temsili önerilerdir (standart dizin için karş. Neugebauer ve Parker, Egyptian Astronomical Texts).
Epagomenal Günler
Yılın sonunda, ayların dışında 5 artık gün vardır. Bunlar Nut'un beş çocuğu olan Osiris, Horus, Set, İsis, Nephthys'in doğum günleridir. Üçüncü gün (Set'in doğumu) en uğursuz gün kabul edilirdi. Beşinci gün ise (Nephthys) yeni yıl arifesiydi.
Kahire Papirüsü Takvimi & Algol
Kahire Papirüsü 86637 (~MÖ 1244-1163), her gün için uğurlu/uğursuz yargısı, mitolojik atıf ve davranış önerisi içeren günlük yaşam takvimidir. Günümüze kalan en eksiksiz hemeroloji örneğidir. Bu takvimin rekonstrüksiyonunda Kahire Papirüsü kullanılmıştır. Bu araç papirüsten seçilmiş yaklaşık 70 günü örnekler.
Helsinki Üniversitesi'nden Jetsu ve Porceddu (2013, 2015), papirüsteki uğurlu gün dağılımının Algol'ün o dönemki 2,85 günlük tutulma periyodunu izlediğini istatistiksel analizle öne sürdü. Hipotez Mısırbilimciler arasında hâlâ tartışılıyor. Gün karelerindeki renkli noktalar ve gün penceresindeki faz alanı bu modele göre hesaplanan temsili Algol fazını gösterir. Bu değerler belirli bir yılın gerçek gökyüzünü yansıtmaz (Algol'ün modern dönemi 2,867 gündür).
Devamını Keşfedin
Kadim takvimlerin hikâyesi podcast’te
Bu araç bir yılın Sothis döngüsündeki yerini ve birikimli kaymayı hesaplar, 36 dekanı ve Kahire Papirüsü gün niteliklerini Jülyen tarihlere eşler; bu takvimin nasıl doğduğunu ve neden kutsal sayıldığını Kutsala Dönüş'te anlatıyoruz.
Podcast'i Dinle →Bu takvimi yanında bulundur
Sayfanın tam içeriğini PDF olarak indir, e-posta listemize katıl.
Mısır Ay, Dekan ve Festival Dizini
Antik Mısır sivil takviminin 12 ayı, festivalleri, 36 dekanı ve Cairo Takvimi’nin 74 nitelikli günü. Ay adları hem Yunanlaşmış biçimiyle (Thoth) hem Mısırca karşılığıyla (Tekh / Djehutyt) verilmiştir. Yukarıdaki araç bu günleri Sothis döngüsüne göre seçtiğiniz yıla yerleştirir.
Thoth (Tekh / Djehutyt) Thot Ayı
Akhet, taşkın mevsimi
- 1 Wepet Renpet, Yılın Açılışı, Ra-Horakhty doğum günü
- 19 Wag ve Thoth Festivali (Medinet Habu)
- 22 Tepi Renpet, ölülere şarap sunusu
Phaophi (Pa-en-ipet) Opet Festival Ayı
Akhet, taşkın mevsimi
- 15 Opet Festivali başlangıcı (Karnak → Luksor)
- 19 Opet uzun sürüm (27 gün, III. Ramesses)
Athyr (Hut-hor) Hathor Ayı
Akhet, taşkın mevsimi
- 17 Khoiak hazırlık başlangıcı
- 25 Hathor sunusu, müzik festivali
Choiak (Ka-her-ka) Sokar-Osiris Ayı
Akhet, taşkın mevsimi
- 22 Khoiak başlangıcı, Osiris ölümü ritüeli
- 26 Djed sütunu güçlendirme, Osiris dirilişi
- 30 Osiris bahçesi ekme
Tybi (Ta-abet) Sunak Ayı
Peret, ekim mevsimi
- 1 Nehebkau Festivali, ka'ların yenilenmesi
- 9 Min sunusu (verimlilik)
Mechir (Mekhir) Büyük Rüzgar Ayı
Peret, ekim mevsimi
- 6 Djed sütununun dikilişi (II Peret)
- 21 Amenhotep I festivali
Phamenoth (Pa-en-amenhotep) Amenhotep Ayı
Peret, ekim mevsimi
- 1 Ptah festivali, gögün kaldırılması ritüeli
- 21 Amenhotep I vadi festivali
Pharmuthi (Pa-en-renenutet) Renenutet Ayı (Hasat Tanrıçası)
Peret, ekim mevsimi
- 4 Bastet Festivali, soğan çiğneme günü
- 25 Renenutet hasat sunusu
Pachon (Pa-en-khonsu) Khonsu Ayı
Shemu, hasat mevsimi
- 1 Khonsu (ay tanrısı) festivali
- 11 Vadi Güzel Festivali (ölüleri ziyaret)
Payni (Pa-en-inet) Vadi Festivali Ayı
Shemu, hasat mevsimi
- 6 Vadi Festivali, ölülerle yemek
- 25 Hapy (Nil tanrısı) sunusu
Epiphi (Epip) Apt Ayı
Shemu, hasat mevsimi
- 11 Horus ve Hathor evlilik festivali (Edfu-Dendera)
- 24 Min merdivene çıkış festivali
Mesore (Mesut-Ra) Ra'nın Doğuşu Ayı
Shemu, hasat mevsimi
- 1 Ra-Horakhty doğum günü
- 30 Yıl sonu, Sekhmet'i yatıştırma hazırlığı
36 Dekan Sopdet'ten başlayarak
Her dekan on günlük bir dilimi yönetir. Helyak doğuşları gece saatlerinin ölçüsüdür.
- 1 Sopdet Spdt
- Sirius (α Canis Majoris) · Yengeç 0°-10° · İsis-Sopdet. Yıl başının yıldızı. Helyak doğuşu Wepet Renpet'i tetikler.
- 2 Sit Knmw
- Procyon (α Canis Minoris) · Yengeç 10°-20° · Küçük Köpek yıldızı. Sirius'un takipçisi.
- 3 Knem Hr-hpd-knmw
- Castor-Pollux civarı · Yengeç 20°-30° · İkili güç. Hr (Horus) öğesi taşır.
- 4 Hat-djat Ḥꜣt-ḏꜣt
- Regulus (α Leonis) civarı · Aslan 0°-10° · Avlanmanın başı. Aslan yelesi. Kraliyet sembolü.
- 5 Phu-djat Pḥwy-ḏꜣt
- Denebola civarı · Aslan 10°-20° · Avlanmanın sonu. Aslanın kuyruğu.
- 6 Tem Tmꜣt
- Coma Berenices civarı · Aslan 20°-30° · Atum-Ra'nın akşam güneşi formu.
- 7 Wseti Wstj-bkꜣti
- Vindemiatrix civarı · Başak 0°-10° · Üstün tahıl harmancısı. Hasat dekanı.
- 8 Bekati Bkꜣti
- Spica (α Virginis) civarı · Başak 10°-20° · Başak başağı. Bereket dekanı.
- 9 Tepi-a Khentet Tpj-ꜥ ḫntt
- Arcturus civarı · Başak 20°-30° · Önde olan. Yol açıcı dekan.
- 10 Khentet Ḫntt ḥrt
- Centaurus / Arcturus · Terazi 0°-10° · Yukarıdaki rehber. Sonbahar ekinoksu yakını.
- 11 Khentet-Kheret Ḫntt ḫrt
- Centaurus alt bölgesi · Terazi 10°-20° · Aşağıdaki rehber.
- 12 Tjemes Tms n ḫntt
- Antares yakını · Terazi 20°-30° · Khentet'in kırmızı olanı. Akrep eşiği.
- 13 Sapti-khennu Sꜣpt ḫnnw
- Antares (α Scorpii) · Akrep 0°-10° · Akrep kalbi. Tehlikeli, güçlü yıldız.
- 14 Hetep-Redui Ḥrj-ı͗b wı͗ꜣ
- Scorpio kuyruğu · Akrep 10°-20° · Ortadaki kayıkçı. Solar boat ile bağlantı.
- 15 Sheshmu Šsmw
- Sagittarius batı kısmı · Akrep 20°-30° · Üzüm presi tanrısı. Şarap üretimi sembolü.
- 16 Knemu Knmw
- Sagittarius merkez · Yay 0°-10° · Çoban-yarı tanrı. Khnum'un dekanal yansıması.
- 17 Tjes-Arq Smd srt
- Sagittarius doğu · Yay 10°-20° · Bağlama-çözme. Düğümler dekanı.
- 18 Wareti Srt
- Aquila / Altair civarı · Yay 20°-30° · Koyun. Capricorn eşiği.
- 19 Sasa Sꜣwj srt
- Aquila batı · Oğlak 0°-10° · Kış gündönümü dekanı.
- 20 Khau Ḫꜣw
- Capricornus merkez · Oğlak 10°-20° · Bin. Çokluk dekanı.
- 21 Aret ꜥrt
- Capricornus doğu · Oğlak 20°-30° · Çene/ağız. Söz ve emir dekanı. Mars'ın yücelimi burada.
- 22 Remen-hare-Khry Rmn ḥry ẖr
- Aquarius batı · Kova 0°-10° · Üst-alt omuz. Nil sularının dekanı.
- 23 Tjes-Arq-Aqer Tsꜣrq
- Aquarius merkez · Kova 10°-20° · Yükseltici dik. Su yükselişi.
- 24 Wareti-Repu Bꜣwy
- Aquarius doğu · Kova 20°-30° · İki ruh. Ba ikilemi.
- 25 Hepa-renpet Ḫnt ḥrt
- Pisces güney · Balık 0°-10° · Yılı saklayan.
- 26 Hepa-djesert Ḫnt ḫrt
- Pisces merkez · Balık 10°-20° · Saklı çöl. Mistik dekan.
- 27 Phu-hor Ṯms n ḫntt
- Pisces kuzey · Balık 20°-30° · Horus'un sonu. İlkbahar eşiği. Venüs'ün yücelimi burada.
- 28 Khent-Heru Ḫnt ḥrw
- Aries batı · Koç 0°-10° · Ön Horus. İlkbahar ekinoksu.
- 29 Knem-Heru Qd
- Aries merkez · Koç 10°-20° · Çömlekçi. Yaratıcı kuvvet. Güneş'in yücelimi burada.
- 30 Smat Sꜣwj qd
- Aries doğu · Koç 20°-30° · Pleiades öncüsü.
- 31 Sertua Ḫꜣw
- Pleiades (Boğa omuzu) · Boğa 0°-10° · Yedi Kız Kardeş. Ay'ın yücelimi burada.
- 32 Hepi Ꜥrt
- Aldebaran (α Tauri) · Boğa 10°-20° · Boğanın gözü. Hapi ile bağlantılı.
- 33 Phui-Hepi Rmn ḥry
- Hyades civarı · Boğa 20°-30° · Boğanın boynuzu.
- 34 Tjes-Arq-Khentu Mꜣt-srt
- Orion kuşağı · İkizler 0°-10° · Sah/Osiris. Orion kuşağı.
- 35 Knem-Khentu Sꜣḥ
- Orion (Sah) · İkizler 10°-20° · Sah/Osiris bedeni. Helyak görünmezliği = Osiris'in ölümü.
- 36 Tepa-Khentu Tpꜣ-knmw
- Canis Major batısı · İkizler 20°-30° · Sopdet'in habercisi. Yıl döngüsünü kapatır.
Cairo Takvimi, Uğurlu ve Uğursuz Günler papirüs 86637
Her gün üç bölüme ayrılır; G iyi, B kötü demektir (GGG tümüyle uğurlu, BBB tümüyle uğursuz).
- Thoth 1 Wepet Renpet GGG
- Yılın Açılışı. Tepi Renpet. Ra-Horakhty doğum günü. · Tanrılara sunu yap.
- Thoth 18 Horus GGG
- Horus'un majestesini kardeşi üzerinde yüceltme günü. · Otorite tesisi için elverişli.
- Thoth 20 - SSS
- Ayın 20. günü, evrensel uğursuz gün. · Yola çıkma.
- Thoth 26 Horus & Set SSS
- Horus ile Set arasında dövüş günü. · Çatışmadan kaçın.
- Thoth 27 Horus & Set GGG
- Horus ile Set arasında barış. Yılanları öldürme günü. · Barış girişimleri için elverişli.
- Phaophi 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. Opet hazırlıkları başlar. · Sunu yap.
- Phaophi 3 Wedjat GGG
- Ra, Wedjat-gözünün yatıştırılması yazısını verdi. · Anlaşma için elverişli.
- Phaophi 12 Set SSS
- Efendisine isyan edenin başı kesildi. · İhanet konularından uzak dur.
- Phaophi 14 Horus GGG
- Horus'un majestesi beyaz tacı alır günü. · Görev devralma için elverişli.
- Phaophi 16 Osiris GGG
- Osiris'in kutsal gün anısı. · Atalarını an.
- Phaophi 20 Set SSS
- Efendilerine isyan edenler devrildi. · Önemli iş yapma.
- Phaophi 26 Busiris SSS
- Ev temeli atma yasaktır. Busiris mahkemesinin pencerelerinin açılma kapanma günü. · Yapı kurma yapma.
- Athyr 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. · Sunu yap.
- Athyr 13 Set & Osiris SSS
- Kesilme günü. Osiris'in parçalanması anısı. · Kesici aletlerden uzak dur.
- Athyr 14 Osiris SSS
- Tanrılar Osiris üzerine yapılan eylem üzerine üzgün. · Yas tut.
- Athyr 18 Set SSS
- Set'in fitnesi. · Çekişmeden kaçın.
- Athyr 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Athyr 24 Horus GGG
- Onnophris'in mutluluğu, tahtını oğlu Horus'a verme günü. · Miras devri için elverişli.
- Athyr 26 Osiris (Djed) GGG
- Djed sütununun güçlendirilmesi. Osiris'in dirilişi sembolü. · Yapı sağlamlaştırma.
- Athyr 27 Horus & Set GGG
- Horus ile Set arasında yargılama. Dövüşü durdurma günü. · Anlaşmazlık çözümü için elverişli.
- Athyr 28 Horus GGG
- Tanrılar sevinçte. Horus için vasiyetin yapılması. · Vasiyet düzenleme için elverişli.
- Athyr 29 Horus & Set GGG
- Beyaz taç Horus'a, kırmızısı Set'e verilir. İki krallığın bölünmesi. · Adil paylaşım, ortaklık kurma.
- Choiak 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. Khoiak ayı başlar. · Sunu yap.
- Choiak 9 Set GGG
- Set'in iyi yönüyle anılan günü. · Güçlü eylemler için elverişli.
- Choiak 11 Osiris GGG
- Osiris'in anısı. · Anma töreni.
- Choiak 16 Sakhmet & Bastet GGG
- Sakhmet ve Bastet festivali günü. · Koruma için sunu.
- Choiak 19 Osiris SSS
- Osiris için merhem hazırlama. · Yas. Ölülerle ilgili iş.
- Choiak 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Choiak 22 Khoiak GGG
- Khoiak Festivali başlangıcı. Osiris'in ölümü ve dirilişi ritüel olarak yeniden canlandırılır. · Mistik ritüel.
- Choiak 27 Sakhmet SSS
- Sakhmet'in majestesi şiddete başvurur. · Riskten kaçın.
- Choiak 30 Osiris GGG
- Osiris bahçesi ekme. Toprağa tahıl gömme ritüeli. · Dikim, yeni başlangıç.
- Tybi 1 Wedjat & Sakhmet & Nehebkau GGG
- Ra, Sakhmet'i pasifleştirir. Wedjat-gözü yatıştırılır. · Şifa sunusu.
- Tybi 9 Sakhmet GGG
- Tanrılar Sakhmet meselesinden memnun. · Yatıştırma için elverişli.
- Tybi 14 Osiris (Isis & Nephthys) SSS
- Isis ve Nephthys'in ağıdı. Osiris için yas. · Yas. Önemli iş yapma.
- Tybi 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Tybi 29 Sakhmet GGG
- Tek hanım Büyük Sakhmet. Tanrılar memnun. · Otorite figüründen onay alma için elverişli.
- Mechir 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. · Sunu yap.
- Mechir 6 Osiris (Djed) GGG
- Djed sütununun dikilmesi. Osiris dirilişi. · Yapı dikme, otorite tesisi.
- Mechir 10 Wedjat SSS
- Wedjat'ın ortaya çıkması. Öfkeli göz dolaşır. · Görünürlükten kaç.
- Mechir 13 Sakhmet SSS
- Sakhmet'in gelişi. Katil iblisleri serbest bırakılır. · Hastalıktan korun.
- Mechir 17 Osiris SSS
- Pencerelerin ve mahkemenin açılması. · Karanlık alanlara girme.
- Mechir 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Phamenoth 1 Ptah & Osiris GGG
- Ptah festivali. Göğün kaldırılması ritüeli. · Tapınak ziyareti.
- Phamenoth 17 Set SSS
- Bu gün Set'in adını söyleme. · Çatışmaya girme.
- Phamenoth 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Phamenoth 21 Amenhotep I GGG
- Amenhotep I festivali. · Atalarına saygı.
- Phamenoth 23 Horus GGG
- Athribis'te Horus festivali. · Yerel kutsallara sunu.
- Phamenoth 28 Osiris GGG
- Onnophris (Osiris). · Mistik çalışma.
- Pharmuthi 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. · Sunu yap.
- Pharmuthi 4 Bastet GGG
- Bastet Festivali. Soğan çiğneme günü. · Korunma için soğan ye.
- Pharmuthi 5 Horus SSS
- Horus ilerlerken Deshret onun imgesini görür. · Önemli iş yapma.
- Pharmuthi 17 Set SSS
- Set'in gidişi. Takipçileri püskürtüldü. · Sürtüşmeden kaç.
- Pharmuthi 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Pharmuthi 24 Set SSS
- Set'in adını telaffuz etme. · Sessiz kal.
- Pharmuthi 25 Renenutet GGG
- Renenutet'e hasat sunusu. · Toprağa sunu.
- Pharmuthi 27 Sakhmet SSS
- Sakhmet'in majestesi şiddete başvurur. · Riskten kaçın.
- Pachon 1 Horus (oğul Isis'in) GGG
- Isis'in oğlu Horus festivali. · Çocuk meseleleri için elverişli.
- Pachon 6 Wedjat GGG
- Wedjat ve takipçileri yakalanır. Eve dönüş. · Kayıpları aramak için elverişli.
- Pachon 7 Horus GGG
- Horus'un mürettebatı yabancı toprakta toplandı. · Topluluk çağrısı.
- Pachon 20 Horus SSS
- Adada öfkelenildi. Horus tarafından denetlendi. · Sahadan uzak kal.
- Payni 1 Horus & Osiris GGG
- Horus, Osiris ve Chentechtai birlikte anılır. · Aile mirası.
- Payni 7 Sakhmet SSS
- Sakhmet'in katil iblisleri serbest. · Hastalıktan korun.
- Payni 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Payni 30 Wedjat & Shu GGG
- Wedjat'ı geri getirmek için Shu'nun çıkışı. · Uzlaşma.
- Epiphi 1 Tep-Abet GGG
- Aybaşı festivali. · Sunu yap.
- Epiphi 11 Horus SSS
- Ra'nın önünde öfkelenen Horus'un gözü. · Otoriteyle yüzleşmekten kaç.
- Epiphi 15 Horus GGG
- Horus her tanrının önünde sözlerini dinler. · Dilek için elverişli.
- Epiphi 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Mesore 1 Ra-Horakhty GGG
- Ra-Horakhty'nin doğum günü. · Güneşi kutla.
- Mesore 11 Set & Osiris SSS
- Set'in komplosu doğu çölüne geri itildi. · Çölden kaç.
- Mesore 13 Set & Osiris GGG
- Set ve Osiris uzlaştırıldığı gün. · Karşıtların uzlaştırılması.
- Mesore 19 Horus GGG
- Horus'un bu gözü gelmiştir, tamdır, yaralanmamıştır. · Şifa için elverişli.
- Mesore 20 - SSS
- Ayın 20. günü. · Önemli iş yapma.
- Mesore 30 - GGG
- Yıl sonu. Sekhmet'i Yatıştırma hazırlığı. · Korunma tılsımı hazırla.
Sivil yıl 12 × 30 gün artı 5 epagomenal günden oluşur. Artık gün olmadığı için mevsimlere göre yılda yaklaşık çeyrek gün kayar. Gregoryen karşılıkları yukarıdaki takvimden hesaplayabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mısır sivil takvimi hakkında merak edilenler
Mısır sivil takvimi neden tam 365 gündür ve neden artık günü yoktur?
Mısır sivil takvimi (annus vagus, "gezgin yıl") on iki ay × otuz gün + beş epagomenal gün formülünden oluşan sabit 365 günlük bir sistemdir ve artık günü yoktur. Bu nedenle gerçek tropikal yıla (365,2422) göre her dört yılda yaklaşık bir gün geri kayar. Memurların, vergi takvimlerinin ve festivallerin kolay hesaplanmasını sağlayan bu sadelik, sistemin bilinçli tasarım tercihiydi. Astronomik yıla bağlanma görevi ise Sothic döngüsüne bırakılmıştır.
Akhet, Peret ve Şemu mevsimleri neyi temsil eder?
Üç Mısır mevsimi Nil'in yıllık taşkın ritmine kilitlenmiştir. Akhet (taşkın) Sirius'un helyak doğuşuyla başlar ve toprağı besleyen suyun tarlaları kaplama dönemidir. Peret (çıkış) suların çekilip tohumun atıldığı, Şemu (hasat) ise ürünün kaldırıldığı kuraklık mevsimidir. Her mevsim dört aydan, her ay otuz günden oluşur. Böylece ekonomik takvim doğrudan astronomik takvime bağlı kalır.
Sothic döngüsü nedir ve takvimle nasıl ilişkilendirilir?
Sothic döngüsü Sirius'un (Mısır'daki adıyla Sopdet) helyak doğuşunun sivil takvimin Wepet Renpet (yılbaşı) gününe yeniden denk gelmesi için geçen 1460 yıllık dönemdir. Sivil yılın yılda çeyrek gün kayması nedeniyle Sirius doğuşu sabit Gregoryen tarihine değil, takvimde sürekli kayan bir güne düşer. Bu nedenle Mısırbilimciler Sothic kalibrasyonunu (örneğin Censorinus'un MS 139 kaydı) antik kronolojiyi mutlak tarihlere bağlamak için kullanır.
36 dekan nedir, modern astrolojiyle bağlantısı nasıldır?
Dekan, her on günde bir şafak öncesi ufukta yükselen bir yıldız ya da yıldız grubudur. Toplamda 36 dekan × 10 gün = 360 gün eder. En eski görsel kayıt MÖ ~1473 tarihli Senmut tavanıdır. Dekanlar geceyi on iki saate bölmek için "yıldız-saat" olarak da kullanıldı. Helenistik astroloji bu sistemi devralarak her dekanı zodyağın on derecelik bir dilimine bağladı. Modern astrolojide hâlâ kullandığımız dekan dilimleri bu Mısır mirasıdır.
Epagomenal beş gün nedir ve neden kutsal sayılır?
Üç yüz altmış güne eklenen beş epagomenal gün, mit gereği Nut'un beş çocuğunun (Osiris, Yaşlı Horus, Set, İsis, Nephthys) doğum günleridir. Takvimin düzenli yapısının dışında kaldıkları için "yılın boşluğu" sayılır ve bir eşik dönemi olarak kabul edilirdi. Aralarında uğursuz sayılan günler vardı, bu günlerde koruyucu dualar okunur ve özel ritüeller yapılırdı. Bu beş gün sivil yılı Sothis döngüsüyle kabaca senkronize tutan ince ayar olarak da iş görür.
Papyrus Cairo 86637 nedir, takvimi nasıl zenginleştirir?
Papyrus Cairo 86637, Yeni Krallık döneminden bir hemerolojidir: yılın 365 gününün her birini "uğurlu, kısmen uğurlu, uğursuz" olarak işaretler ve gün için tavsiye/yasak listesini verir. Tarımsal işten yargı kararına, evlilikten yolculuğa uzanan kararlar tanrı-mit anlatılarına bağlanır, örneğin bir gün "Set'in Horus ile dövüştüğü gün" olduğu için yolculuk uğursuzdur. Bu metin Mısır günlük yaşamının takvime nasıl gömüldüğünü gösteren birinci dereceden kaynaktır.