Göksel kutuplar, Dünya'nın dönme ekseninin gökyüzüne uzatılmasıyla oluşan iki noktadır. Göksel kuzey kutbu yaklaşık olarak Kutup Yıldızı'nın (Polaris) yakınında bulunur; göksel güney kutbu ise güney yarıkürede, belirgin bir parlak yıldızdan yoksun bir noktadadır. Tüm gök cisimleri günlük hareketlerinde bu kutuplar etrafında dönüyor gibi görünür.
Göksel kutuplar, astrolojik harita hesaplamasının temel referans noktalarıdır. Bir gözlemcinin enlemi, göksel kutupların ufuk çizgisine göre yüksekliğini belirler ve bu da ev hesaplamalarını doğrudan etkiler. Kutuplara yakın enlemlerde bazı burç dereceleri hiç yükselmez veya hiç batmaz; bu durum harita yorumlamasında özel dikkat gerektirir. Firmicus Maternus Mathesis'te kutupların gök küre üzerindeki sabitleyici rolünü vurgulamıştır.
Dünya'nın eksen presesyonu nedeniyle göksel kutuplar gökyüzünde yaklaşık 25.772 yıllık bir döngüde yavaşça yer değiştirir. Bu nedenle kutup yıldızı her çağda aynı yıldız değildir; MÖ 3000'de Thuban (Ejderha takımyıldızı), günümüzde Polaris bu işlevi üstlenmektedir. Presesyon, tropikal ve sidereal zodyak arasındaki farkın da temel nedenidir.
Göksel kutuplar kavramı, en az Antik Yunan'a kadar uzanır. Eudoxos'un homosentrik küre modelinde kutuplar temel yapı taşıdır. İslam astronomları, kutup yüksekliğinin hassas ölçümünü coğrafi enlem belirleme ve kıble tayininde kullanmıştır. el-Bîrûnî kutup yüksekliği ölçümlerini Tahdîdu Nihâyâti'l-Emâkin adlı eserinde detaylandırmıştır.
Klasik astroloji eğitimlerimize katılın.
Eğitimleri İncele