Ay Menzilleri

es-Süreyyâ (Ülker / Çokluk)

3. Menzil / 25°43' Koç – 8°34' Boğa

es-Süreyyâ, Ay Menzilleri sisteminin üçüncü menzilidir. Tropik zodyakta 25°43' Koç ile 8°34' Boğa arasını kaplar ve adını Türkçede Ülker, Batı'da Pleiades denen yıldız kümesinden alır. Klasik kaynaklar menzili deniz seferi, av ve evlilikte muhabbet için uygun sayar.

Belirleyici Yıldız: Alcyone (η Tau)
Tropik Sınır: 25°43' Koç – 8°34' Boğa

Konumu ve yıldızları

Menzil 25°42'51" Koç'tan 8°34'17" Boğa'ya uzanır ve iki burcun sınırını aşar. Kümenin en parlak yıldızı Alcyone (η Tau) 2026'da yaklaşık 0°22' İkizler'dedir, yani tropik sayımda 5. menzile düşer. İslam Öncesi Arap Takvimi aracının β Arietis çapasıyla ise 3. menzil yaklaşık 0°03' ile 12°55' İkizler arasına gelir ve Alcyone kendi diliminde kalır.

el-Bîrûnî el-Âsârü'l-bâkiye'de menzili birbirine çok yakın, üzüm salkımına benzeyen altı yıldız diye tarif eder. Arapların bu yıldızları Koç'un sağrısına koyduğunu, oysa kümenin Boğa'nın hörgücünde durduğunu yazar. Ad, bolluk anlamındaki servâ sözcüğünün küçültme hâlidir. Kümeye en-Necm (Yıldız) da denir.

Neden "Çokluk"?
es-Süreyyâ (الثريا) "servet" (ثروة) kökünden gelir ve "çokluk, bolluk" anlamındadır. Küçültme hâli olarak birbiriyle iç içe geçmiş parlak yıldız kümesini ifade eder. Türkçe'de "Ülker," Batı'da "Pleiades" olarak bilinen bu küme, gökyüzünün en tanınmış yıldız gruplarından biridir. Çıplak gözle altı-yedi yıldız seçilir. Bu "çokluk" adının kaynağıdır.

Klasik kaynaklarda

Picatrix (Gâyetü'l-Hakîm) bu menzilde su yoluyla seyahat edenin kurtulması, mahkûmun salıverilmesi, kara avı, simya işleri ve eşler arasındaki muhabbet için tılsım yapıldığını yazar ve menzilin tabiatını karışık ama uğurlu diye niteler. Agrippa (De Occulta Philosophia, II. kitap, 33. bölüm) menzilin denizcilere, avcılara ve simyacılara yararlı olduğunu söyler. Bîrûnî ise Arapların kümenin Güneş ışınları altında kaybolduğu kırk günü yılın en sağlıksız günleri saydığını aktarır.

Ay Menzilleri makalesindeki kısa yorum:
Avcılık, denizcilik ve iyi işler için elverişli. Eşit olmayanlar arasındaki ortaklıklar için uygun değil. "Tüm iyi şeylerin elde edilmesi" ile ilişkilidir.

Kullanım

Deniz yolculuğu, av ya da evlilik için zaman ararken Ay'ın es-Süreyyâ'da olması tercih edilir (bkz. Nikah Seçimi, Seyahat Seçimi). Ay menzili yaklaşık bir günde geçtiği için bu fırsat ayda bir kez açılır. Güneş menzilden her yıl yaklaşık 15 Nisan ile 28 Nisan arasında geçer. Süreyyâ'nın nev'i, İslam öncesi anvâ' geleneğinin en ünlü yağmur dönemidir ve tarihleri seçilen yıla göre İslam Öncesi Arap Takvimi aracında hesaplanır. Menzilin rakîbi 17. menzil el-İklîl'dir, küme hakkında yıldız bilgisi Pleiades maddesindedir.

→ Detaylı Makale: Ay Menzilleri (Menâzilü'l-Kamer)

Öncekiel-Butayn (Küçük Karın)Sonrakied-Deberân (Takipçi)
← Tüm Terimlere Dön