Mars Mitolojisi

Nergal'den Ares'e

Kızıl gezegen her kültürde savaşla, ateşle ve kanla birlikte anıldı. Babilliler ona salgın tanrısı Nergal'ın yıldızı dediler. Yunanlar aynı gezegeni sevilmeyen Ares'e, Romalılar ise kentin babası saydıkları Mars'a verdiler. Roma'da Mars yalnızca asker değildir. Tarlayı ve sınırı koruyan çiftçi tanrı olarak da tapınım görür.

Aşağıdaki harita Mars sembolizminin dallarını bir araya getirir. Savaş tanrılarını, kahramanları, kılıcı, ejderha dövüşünü ve demiri burada yan yana görürsünüz. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması açılır.

19 dal7 kültür3 mit5 sayısı (Agrippa)

Kısa özet

Sembolizm haritası: kılıç, irade, ateş ve kahraman

Merkezde glif durur, çevresinde Mars sembolizminin dalları sıralanır. Tanrılar altın, arketipler mavi, gelenekler yeşil, anlatılar kızıl renkle gösterilir. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması haritanın altında açılır.

AresYunan savaş tanrısı

Ares, Zeus ile Hera'nın oğludur ve savaşın kanlı, kör yüzünü temsil eder. Homeros'ta Zeus ona Olympos'taki tanrılar arasında en nefret ettiği tanrı olduğunu söyler ve Ares, Athena'nın stratejisi karşısında hep yenilir. Aphrodite onun sevgilisidir. Deimos (dehşet) ile Phobos (korku) onun oğullarıdır. Klasik metinler Ares'in alanına yalnız savaşı değil, cinsel şiddeti ve zorla ele geçirmeyi de yazar. Yunan soyağacında Ares →

MarsRoma'nın kurucu tanrısı

Roma'da Mars, Jüpiter'den sonra en büyük tanrıdır. Romulus ile Remus'un babası sayılır. Mart ayı ve sefer mevsimi ona aittir. Mars Gradivus (yürüyen) adıyla asker, Mars Silvanus adıyla çiftçi tanrıdır ve bu ikinci yüzüyle tarlayı, sürüyü ve sınırı korur. Kurt ve ağaçkakan onun hayvanlarıdır.

NergalBabil'in salgın tanrısı

Nergal, Enlil'in oğludur ve savaşı, salgını, yakıcı yaz güneşini bir arada taşır. Yer altına iner, Ereshkigal'ı yener ve onunla evlenerek ölüler ülkesinin kralı olur. Babil astronomisi Mars'a 'Nergal'ın yıldızı' (Salbatanu) der ve gezegeni uğursuz sayar. Mezopotamya soyağacında Nergal →

Seth ve MontuMısır'ın çöl ve savaş tanrıları

Seth çölün, fırtınanın ve kargaşanın tanrısıdır. Osiris'i öldürür, ama Ra'nın kayığında kaos yılanı Apep'i mızraklayan da odur. Montu ise Thebai'nin şahin başlı savaş tanrısıdır. Mısırlılar Mars gezegenine 'Kızıl Horus' adını verir. Mısır soyağacında Seth →

Tyrİskandinav yemin tanrısı

Tyr yemin ve savaş tanrısıdır. Kurt Fenrir bağlanırken sağ elini kefil olarak kurdun ağzına verir ve elini kaybeder. Romalılar onu Mars'la eşledi. Bu yüzden İngilizce Salı (Tuesday) Tyr'in günüdür ve Latince karşılığı Martis dies'tir. İskandinav soyağacında Tyr →

MangalaVedik astrolojinin Mars'ı

Mangala, Vedik astrolojide Mars'tır. Toprak ana Bhumi'nin oğlu sayılır, kızıl renkli ve savaşçı bir graha olarak tasvir edilir ve altı başlı Kartikeya ile özdeşleştirilir. Evlilik uyumunda Kuja dosha (Mars kusuru) bugün de incelenir. Salı günü (Mangalavara) onun günüdür.

MardukTiamat'ı yenen genç savaşçı

Babil astronomisi Marduk'u Jüpiter gezegenine bağlar ve ona Neberu adını verir. Marduk'un Enuma Eliş'teki savaşçı yüzü ise Mars'ın alanına girer. Genç tanrı ana su Tiamat'ı öldürür, gövdesini ikiye ayırır ve bu parçalardan göğü ve yeri kurar. Derinlik psikolojisi bu anlatıyı anadan ayrılma ve bireyleşme olarak okur. Marduk'un ateşi ve silahları aynı zamanda ruhun maddeye inip somutlaşmasını gösterir. Marduk'un Jüpiter yüzü →

Fallik tanrılarRa, Min, Zeus ve Şiva

Heliopolis yaratılış anlatısında Atum-Ra dünyayı kendi tohumundan çıkarır ve Şu ile Tefnut böyle doğar. Mısır'ın Min'i her zaman ereksiyon halinde ve kalkık kolla tasvir edilir, hasat bayramı da onundur. Zeus tanrıçaları ve ölümlü kadınları döllemekle tanınır ve soyu bu birleşmelerden yayılır. Hint geleneğinde Şiva'nın lingamı aynı üretken gücü taşır. Bu tanrılarda dölleme ile iktidar aynı hareketin iki adıdır.

Kılıç ve fallusDelen ve ayıran güç

Mars glifi bir mızraktır. Kılıç keser ve ayırır, kestiği yerde de bir sınır çizer. Min, Priapos ve Şiva'nın lingamı gibi fallik tanrılar aynı gücün üretken yüzünü gösterir. Onlarda dölleme, ele geçirme ve iktidar birbirinden ayrılmaz. Mars'ın enerjisi kaba saldırganlıktan yaratıcı güce kadar uzanır.

Cinsel güç ve üremeİktidar, rekabet ve arzu

Lilly Mars'ı frenlenmemiş arzuyla birlikte anar ve onu üreme organlarının yöneticisi sayar. Bu dalda cinsellik yakınlık değil güç gösterisidir. Erkekler arasındaki cinsel rekabet, fetih sayılan birleşmeler ve iktidar kaygısı buraya girer. Mars'ın arzusu Venüs'ünkinden farklıdır, çünkü bağ kurmayı değil ele geçirmeyi hedefler.

Savaş kahramanlarıPerseus, Iason, Herakles ve Siegfried'in yolu

Kahraman çağrıyı alır, evini bırakır, canavarla dövüşür ve ödülle döner. Perseus Medusa'yı öldürür, Herakles on iki işi tamamlar, Iason Altın Post'u getirir, Siegfried ejderhayı yener. Bu hikâyelerin hepsi Mars'ın 'macera çağrısı'nı anlatır. Campbell'ın kahraman yolculuğu adını verdiği kalıp, astrolojik okumada Mars'ın mitine karşılık gelir.

Ejderha dövüşüAnadan ayrılma miti

Marduk Tiamat'ı, Apollon Python'u, Sigurd Fafnir'i, Aziz Georgios da ejderhayı öldürür. Derinlik psikolojisi ejderhayı kuşatıcı ana olarak okur ve Mars'ı ayırarak var eden güç sayar. Bu okumada ejderhayı yenmek bireyin doğuşu ve dünyanın kuruluşu demektir. Marduk ve Tiamat →

ŞövalyeLancelot ve düello

Ortaçağ şövalyesi Mars'ın terbiye edilmiş halidir, çünkü kılıcı bir yemine bağlanmıştır. Bu disiplinin ne kadar kırılgan olduğunu Lancelot'un hikâyesi gösterir. Lancelot kraliçe Guinevere'i sever ve Arthur'la baba-oğul çatışmasını andıran bir çekişmeye girer. Aynı hikâyede rekabet, zina ve onur yan yana durur.

SamsonGüç ile arzu arasındaki gerilim

Samson'un gücü saçındadır. Aslanı elleriyle parçalar, bin adamı bir çene kemiğiyle öldürür ve gücünü Delila'nın kucağında kaybeder. Hikâye cinsel savaşı ve güç ile arzu arasındaki gerilimi anlatır. Astrolojik dille söylersek Mars'ın Venüs karşısındaki zaafı burada görünür.

Ateş tanrıları ve demirciAgni ve Hephaistos'un ateşi

Ateş hem yakar hem biçim verir. Demirci kılıcı ateşte döver. Hephaistos'un Ares'i yakalamak için kurduğu ağ, demircinin savaşçıyı yendiği andır. Mars'ın ateşi dünyayı kuran (world-maker) güçtür ve bu gücü bedene indirdiği için irade onda eyleme dönüşür.

Savaş Arabası (Tarot VII)İrade ve zafer kartı

Tarotta Savaş Arabası zırhlı bir sürücüyü, biri siyah biri beyaz iki sfenksi dizginlerken gösterir. Kart iradeyi, kararlılığı ve zaferi anlatır. Sürücünün dizginlediği güç acımasızlığa da dönüşebilir. Golden Dawn sisteminde bu kart Yengeç'e verilir, ama sürücü Mars'ın iradesini taşır. Kule (XVI) ise Mars'ın yıkıcı anını gösterir.

GeburahKabbala'nın beşinci sephira'sı

Hayat Ağacı'nda Geburah (Güç, Sertlik) Mars'ın küresidir. Yargıyı, disiplini ve kesmeyi temsil eder. Karşısında Jüpiter'in küresi Chesed (merhamet) durur. İkisi dengede tutulmazsa Geburah zorbalığa, Chesed ise gevşekliğe döner.

Demir ve kükürtFerrum ve simyanın sulphur ilkesi

Mars'ın metali demirdir. Kılıç da saban da demirden yapılır, kandaki hemoglobin de demir taşır. Simyada kükürt (sulphur) ateşli, erkek ve aktif ilkedir. Aslan hem kükürtün hem Mars'ın hayvanıdır. Bedende kaslar, safra, baş ve yüz Mars'a aittir.

Hayvan krallığıAslan, kurt ve boğa

Mars içgüdüyü temsil eder. Av, kaçış ve saldırı refleksleri onun alanıdır. Roma'da Mars'ın kurdu, Babil'de Nergal'ın aslanı, Mısır'da Seth'in tuhaf hayvanı bu içgüdüyü taşır. Mars uygarlaşmamış, ehlileştirilmemiş bedeni gösterir. Adrenalin ve refleks de bu alana girer.

Glifin anlamı: ♂︎

Mars glifi bir daireden dışarı fırlayan oktur. Daire ruhu, ok ise ruhun yönlü ve dışa dönük enerjisini gösterir. Rönesans öncesi el yazmalarında işaret dairenin üstünde bir haçla yazılırdı. Bu biçim Venüs glifinin tersidir, çünkü Mars'ta madde (haç) ruhun (daire) üstünde durur. Ok biçimi sonradan Ares'in mızrağı ve kalkanı olarak yorumlandı. Aynı işaret demiri ve erkek cinsiyeti de gösterir.

○ DaireDaire ruhu ve kalkanı, yani içerideki gücü gösterir.
↗ OkOk mızrağı ve yönü gösterir. Dışa fırlayan irade burada eyleme dönüşür.
BütünBütün olarak glif, enerjinin içeriden dışarıya, hedefe doğru atılışını anlatır. Arzu bu hareketle eyleme dönüşür.

Kültürlerde Mars

Mars tanrıları iki kutup arasında gidip gelir. Yunan Ares'i sevilmeyen kaba kuvvettir, Roma Mars'ı ise kentin kurucusu ve koruyucusudur. Babil'de Nergal salgınla, Mısır'da Seth kaosla, İskandinavya'da Tyr yeminle anılır.

Yunan

Ares

Ares, Zeus ile Hera'nın oğludur ve savaşın kör öfkesini temsil eder. Trakya'nın tanrısı sayılır. Homeros onu yaralanınca bağıran ve Athena'ya yenilen bir tanrı olarak çizer.

Soyağacında
Roma

Mars

Mars, Romulus'un babası, Mart ayının ve ordunun tanrısıdır. Aynı zamanda tarlaları korur. Mars Ultor tapınağı ve Salii rahiplerinin kalkan dansı ona adanmıştır.

Mezopotamya

Nergal

Nergal savaşı, salgını ve yaz sıcağını temsil eder. Ereshkigal'ın kocası ve yer altının kralıdır. Babilliler Mars gezegenine 'Nergal'ın yıldızı' derdi.

Soyağacında
Mısır

Seth / Montu

Seth çölün ve kargaşanın tanrısıdır, Montu ise şahin başlı savaş tanrısıdır. Mısırlılar Mars'ı 'Kızıl Horus' (Hor Desher) adıyla izledi.

Soyağacında
İskandinav

Tyr

Tyr yemin ve cesaret tanrısıdır. Fenrir bağlanırken elini kurdun ağzına verir. Salı (Tuesday) onun günüdür ve Roma'nın Martis dies'ine karşılık gelir.

Soyağacında
Hint

Mangala / Kartikeya

Mangala kızıl savaşçı graha'dır. Şiva'nın oğlu ve tanrıların ordu komutanı Kartikeya ile özdeş tutulur. Taşı mercan, günü Salı'dır.

Japon

Takemikazuchi

Takemikazuchi gök gürültüsünün ve kılıcın kami'sidir. Izumo'nun teslimini o sağlar ve ilk sumo güreşçisi sayılır. Kashima'da savaşçılar ona tapınırdı.

Soyağacında

Üç mit

Marduk Tiamat'a karşı

Tiamat on bir canavarını ve Kingu'yu tanrıların üzerine salınca kimse karşısına çıkmaya cesaret edemez. Genç Marduk, krallık verilmesi karşılığında bu görevi kabul eder. Dört rüzgârı, ağını, yayını ve topuzunu alır, fırtına arabasına biner. Tiamat ağzını açtığında Marduk kötü rüzgârı içine sürer. Tiamat'ın karnı şişer ve Marduk'un oku kalbini deler. Marduk onun gövdesini iki kabuk gibi ayırır, birinden göğü, ötekinden yeri kurar. Enuma Eliş'te anlatılan bu ejderha dövüşü aynı zamanda dünyanın kuruluş hikâyesidir. Astrologlar bu anlatıyı Mars'ın ayırarak yaratan yüzüne örnek olarak okur.

Romulus'un babası

Vesta rahibesi Rhea Silvia uyurken Mars ona yaklaşır ve bu birleşmeden ikizler Romulus ile Remus doğar. Bebekler bir sepete konup Tiber'e bırakılır ve onları Mars'ın kurdu emzirir. Kardeşler büyüyüp kent kurmaya kalkınca sınır çizgisi yüzünden tartışırlar. Romulus Remus'u öldürür ve Roma'yı kurar. Böylece Mars'ın kenti kardeş kanıyla başlar. Romalılar Mart ayını, sefer mevsiminin açılışını ve Salii rahiplerinin kalkan dansını ona adar.

Tyr'in eli

Snorri'nin Edda'sında anlatıldığına göre tanrılar büyüyen kurt Fenrir'i bağlamak için cücelere görünmez bağ Gleipnir'i döktürür. Kurt tuzaktan şüphelenir ve kefil ister: 'Biriniz elini ağzıma koysun.' Yalnız Tyr elini uzatır. Bağ kurdu sıkıca sarınca tanrılar güler, ama Tyr gülmez, çünkü sağ elini kaybetmiştir. Yemin tanrısı böylece sözünün bedelini ödemiş olur. Astrolojik okumada bu mit, Mars'ın cesaretinin saldırıdan değil, sonucu bilerek üstlenmekten geldiğini gösterir.

Klasik astrolojide Mars

Yönettiği burçlarKoç (gündüz evi) ve Akrep (gece evi)
YüceltimOğlak 28°
ZararTerazi ve Boğa
DüşüşYengeç 28°
Hizip (sect)Gece gezegenidir ve küçük kötücül (malefic) sayılır. Gece haritasında daha ölçülü, gündüz haritasında daha sert davranır
Refah6. ev
DoğaSıcak ve kuru (aşırı), kolerik mizaçlı
Gün ve saatSalı günü ve Mars saatleri
MetalDemir
HızGünde ortalama 31' ilerler ve iki yılda bir yaklaşık 2 ay retro olur

Klasik yorumda Mars eylemi, cesareti, öfkeyi ve rekabeti gösterir. Kesici aletler, ateş ve ameliyatlar da onun alanına girer. Erkek kardeş, asker, cerrah ve demirci Mars'ın insanlarıdır. Ayrıntı için Astrolojide Mars yazısına ve sözlük maddesine bakabilirsiniz.

Karşılıklar tablosu

Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden alınmıştır. Bunlar tek bir tutarlı sistem değildir. Yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlar olarak okunmalıdır.

GünSalı (Martis dies, Tuesday = Tyr)
MetalDemir
Sayı (Agrippa)5
TarotXVI Kule
KabbalaGeburah (Güç), beşinci sephira
SimyaDemir · kükürt (sulphur), kızıl aslan
Beden (Lilly)Safra, kaslar, baş ve yüz, sol kulak, üreme organları (erkek)
Renk (Lilly)Kızıl, kırmızı, sarımsı
Melek (grimoire geleneği)Samael (ya da Kamael)
Bitki (gelenek)Isırgan, sarımsak, kırmızı biber, alıç

Sıkça Sorulan Sorular

Mars hangi tanrının adıdır?

Mars, Roma'nın savaş ve tarla tanrısının adıdır. Bu tanrı Romulus'un babası ve Mart ayının efendisi sayılır. Yunan karşılığı Ares'tir. Babil'de Nergal, Mısır'da Seth ya da Montu, Germen dünyasında Tyr aynı yeri tutar. Salı gününün İngilizce adı Tyr's day ve Latince adı Martis dies bu eşlemeden gelir.

Ares neden sevilmeyen bir tanrıdır?

Homeros'ta Ares savaşın kör ve kanlı yüzüdür. Athena'nın aklı karşısında hep yenilir, yaralanınca bağırır ve Zeus ondan nefret ettiğini açıkça söyler. Yunanlar savaşın kendisini değil, kazanan tarafın aklını yüceltirdi. Roma ise Mars'ı kentin kurucusu ve koruyucusu yaparak ona bambaşka bir yer verdi.

Mars glifi neyi gösterir?

Glif, daireden dışarı fırlayan bir oktur ve ruhun yönlü, dışa dönük enerjisini gösterir. Bu biçim Ares'in mızrağı ve kalkanı olarak yorumlanır. Aynı işaret demiri ve erkek cinsiyeti de gösterir. Eski el yazmalarında işaret dairenin üstünde bir haç biçimindeydi ve bu, Venüs glifinin tersidir.

Ejderha dövüşü ne anlatır?

Marduk'un Tiamat'ı, Apollon'un Python'u, Sigurd'un Fafnir'i öldürmesi aynı kalıbın örnekleridir. Kahraman kuşatıcı ve yutucu gücü yener, sonra dünyayı ya da kendi benliğini kurar. Derinlik psikolojisi bunu anadan ayrılma ve bireyleşme olarak okur. Mars bu kalıpta keserek ve ayırarak var eden güçtür.

Mars klasik astrolojide neyi gösterir?

Klasik astrolojide Mars eylemi, cesareti, öfkeyi ve rekabeti gösterir. Kesici aletler, ateş, kazalar ve ameliyatlar da onun alanındadır. Bedende kasları, safrayı ve başı yönetir. Koç ile Akrep'i yönetir, Oğlak'ta yücelir, Yengeç'te düşer ve 6. evde refahtadır. Gece hizbinin küçük kötücül gezegenidir ve gece haritasında daha ölçülü davranır.

Paylaş:

Devamını Keşfedin

Mars haritanızda nerede?

Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Mars'ın burcunu, evini, asaletini ve açılarını gösterir. Böylece mit, sizin haritanızda kişisel bir yere oturur.

Doğum haritamı hesapla