Kiron gezegen değildir: 1977'de Charles Kowal'ın Satürn ile Uranüs arasında bulduğu, hem asteroit hem kuyruklu yıldız gibi davranan küçük bir cisim. Adını Kronos ile Philyra'nın oğlu kentaur Kheiron'dan aldı: öbür kentaurlardan farklı, bilge, hekimliği ve müziği bilen, Akhilleus'u, Iason'u ve Asklepios'u yetiştiren öğretmen; Herakles'in zehirli okuyla yaralanıp iyileşemeyen, ölümsüzlüğünü Prometheus'a bırakan şifacı.
Bu sayfa cismin adını taşıdığı mitleri anlatır. Klasik astrolojide Kiron'un yöneticiliği yoktur: burç, yüceltim, hizip ya da refah atanmaz. Modern astrolojide Başak ya da Yay'la ilişkilendirilmesi 1970'lerden sonraki bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.
Merkezde glif, çevresinde Kiron sembolizminin dalları: tanrılar (altın), arketipler (mavi), gelenekler (yeşil) ve anlatılar (kızıl). Bir dala dokunun, açıklaması sağda açılır.
Kronos'un, Rhea'dan kaçmak için aygır kılığına girip Okeanid Philyra ile birleşmesinden doğar; bu yüzden yarı at yarı insandır. Öbür kentaurlar Ixion'un soyundandır ve vahşidir; Kheiron bilge, adil, hekimlik, avcılık ve müzik öğreten. Pelion dağındaki mağarasında kahramanları yetiştirir. Yunan soyağacında Kronos →
Apollon'un oğlu, Kheiron'un öğrencisi; hekimliği ondan öğrenir, ölüleri diriltince Zeus'un yıldırımıyla ölür ve tanrılaştırılır. Yılanlı asa onun simgesidir. Kheiron'un öğrettiği şifa, Asklepios'ta tanrısal kurum olur. Soyağacında Asklepios →
Gula (Bau, Ninisina) 'büyük hekim', köpek simgeli şifa tanrıçası; Ninazu yer altı ve şifa tanrısı, yılan-ejderha asası oğlu Ningishzida'ya geçer. Yılanlı asa Sümer'den Asklepios'a uzanan yoldur. Mezopotamya soyağacında Gula →
Djoser'in veziri ve mimarı; ölümünden sonra hekimlik tanrısı olur, Yunanlar onu Asklepios'la eşler. İnsan iken tanrılaşan şifacı: Kheiron'un tersine, ölümlüden ölümsüze. Mısır soyağacında Imhotep →
Süt okyanusunun çalkalanmasından elinde ölümsüzlük iksiri amrita ile çıkan tanrı hekim; Ayurveda'nın kurucusu, Vishnu'nun avatarı sayılır.
'Merhamet'; Snorri'nin saydığı Asynjur arasında 'en iyi hekim'. Frigg'in hizmetkârı, Menglöd'ün dağındaki şifa tanrıçası. İskandinav soyağacında Frigg →
Kamimusubi'nin parmakları arasından düşen minik kami; Okuninushi ile ülkeyi kurar, hekimliği ve sake yapımını öğretir. Küçük bedenli büyük şifacı. Japon soyağacında Sukunabikona →
Kheiron Herakles'in Hydra zehrine batırılmış okuyla dizinden yaralanır; ölümsüz olduğu için ölemez, hekim olduğu halde iyileşemez. Kendi acısıyla başkasını iyileştiren: Jung'un 'yaralı şifacı'sı, şaman kalıbı, hekimin kendi yarası.
Akhilleus, Iason, Asklepios, Aktaion, Aineias, Peleus: Yunan kahramanlarının çoğu Pelion'da Kheiron'un elinden geçer. Kahraman doğmaz, yetiştirilir; mentor arketipi Kheiron'dur.
Belden yukarısı insan, aşağısı at: akıl ve içgüdü aynı bedende. Vahşi kentaurlar içgüdünün, Kheiron aklın kentaurudur. Gök cismi de iki sınıf arasındadır: asteroit mi kuyruklu yıldız mı? Astronomlar 'kentaur' sınıfını onun için kurdu.
Kiron'un yörüngesi Satürn'ün içinden Uranüs'ün ötesine uzanır; modern astrologlar bunu 'eski ile yeni arasında köprü' diye okur. Bu bir yorumdur, klasik astrolojide karşılığı yoktur; astronomik olarak cisim iki gaz devinin çekimi arasında kararsız bir yörüngededir.
Kheiron acıya dayanamayınca ölümsüzlüğünü kayaya zincirli Prometheus'a bırakır; Zeus kabul eder, Kheiron ölür ve Kentaur (ya da Yay) takımyıldızı olur. Ölümsüzlükten vazgeçen tek ölümsüz; acıyı bitirmenin bedeli, bir başkasını kurtarmak.
Herakles kentaur Pholos'a konuk olur, ortak şarap küpü açılınca kentaurlar saldırır. Herakles Hydra zehirli oklarıyla onları kovalar; bir ok Kheiron'un dizine saplanır. Kheiron kendi hazırladığı merhemleri dener, zehir geçmez. Pholos da bir oku merak edip düşürür, ayağına saplanır, ölür. Şifacı kendi öğrencisinin okuyla yaralanır.
Peleus, Thetis'in bıraktığı bebek Akhilleus'u Kheiron'a getirir. Kheiron onu aslan iliği ve yaban domuzu etiyle besler, koşmayı, liri, hekimliği ve avı öğretir; adını Akhilleus koyan da odur (bir anlatıda). Iliada'da Akhilleus'un mızrağı Kheiron'un Pelion'dan kestiği dişbudaktır. Soyağacında Akhilleus →
1 Kasım 1977'de Charles Kowal, Palomar'da 18 Ekim'de çekilmiş plakalarda yavaş hareket eden bir cisim buldu; Satürn ile Uranüs arasında, asteroit için çok uzak, kuyruklu yıldız gibi zaman zaman kuyruk çıkaran. Kowal ona kentaur adını verdi; sınıfın ilk üyesi oldu. Astrologlar 1980'lerde (Zane Stein, Melanie Reinhart) yaralı şifacı yorumunu geliştirdi.
Kiron'un glifi ⚷ anahtar biçimindedir; Kowal'ın K harfi ile gezegen dairesinin birleşimi olarak 1970'lerde tasarlandı. 'Anahtar' yorumu (kilidi açan şifa) sonradan eklendi; geleneksel değildir.
1980'lerden itibaren Kiron 'yaralı şifacı' olarak yorumlanır; kimi astrolog Başak'a, kimi Yay'a bağlar, uzlaşma yoktur. Klasik astrolojide Kiron'un ne asaleti ne yöneticiliği vardır; bu okul onu asalet dışı bir gösterge olarak da zorunlu tutmaz.
Kiron'un glifi ⚷ bir anahtara benzer: üstte daire, altında K harfi biçiminde sap. 1970'lerin sonunda tasarlandı; K keşfeden Charles Kowal'ı, daire gök cismini anar. 'Anahtar' okuması (gizli yarayı açan, kilidi çözen şifa) daha sonra eklenmiş bir yorumdur. Yedi klasik gezegenin gliflerinin aksine gelenekten değil keşif tarihinden gelir.
Yaralı şifacı Yunan'a özgüdür; başka kültürlerde şifacı tanrılar (Gula, Imhotep, Dhanvantari, Eir, Sukunabikona) yaralı değil bütündür. Kheiron'u benzersiz kılan şey iyileştirdiği halde iyileşememesidir.
Kronos ile Philyra'nın kentaur oğlu; kahramanların öğretmeni, yaralı şifacı, Yay/Kentaur takımyıldızı.
Soyağacında PhilyraKheiron'un öğrencisi, hekim tanrı; yılanlı asa. Epidauros'ta uyuyarak şifa (enkoimesis).
SoyağacındaKöpek simgeli 'büyük hekim' tanrıça ve yer altı-şifa tanrısı; yılanlı asa buradan başlar.
SoyağacındaSüt okyanusundan amrita ile çıkan tanrı hekim; Ayurveda'nın kurucusu. Vedik astrolojide Kiron kullanılmaz.
Kronos, Okeanos'un kızı Philyra'ya tutulur; Rhea onları yakalayınca aygıra dönüşüp kaçar. Philyra'nın çocuğu yarı at yarı insan doğar; utancından ıhlamur ağacına (philyra) dönüşmek ister, tanrılar dileğini yerine getirir. Çocuk Pelion'un mağarasında Apollon ve Artemis'ten hekimliği, avı, müziği, kehaneti öğrenir. Adı Kheiron, 'el'den (kheir): elleriyle iyileştiren.
Herakles'in Pholos'a konukluğunda kentaurlar Kheiron'un mağarasına sığınır; Herakles'in Hydra zehirli oku Elatos'un kolundan geçip Kheiron'un dizine saplanır. Kheiron ölümsüzdür, ölemez; hekimdir, iyileşemez. Acı sürer. Sonunda Zeus'a yalvarır: ölümsüzlüğünü, kartalın her gün ciğerini yediği Prometheus'a versin. Zeus kabul eder; Kheiron ölür, gökte Kentaur takımyıldızı olur, Prometheus özgür kalır. Bir yara başkasının zincirini çözer.
1977'de Kowal'ın bulduğu cisim ne asteroit kuşağındaydı ne dış gezegen; Satürn'ün içinden Uranüs'ün ötesine uzanan, gaz devlerinin çekimiyle birkaç milyon yılda dağılacak kararsız bir yörüngede dolaşıyordu. 1988'de kuyruk çıkardığı görüldü: kuyruklu yıldız gibi davranan bir asteroit. Astronomlar onun gibi cisimlere 'kentaur' dedi; astrologlar Kheiron'un iki doğasını cismin iki doğasında buldu.
| Yöneticilik | Yoktur. Klasik astrolojide yalnız yedi geleneksel gezegenin ev sahipliği vardır; Kiron'a Başak ya da Yay atanması 1980'lerden sonraki modern bir uygulamadır, üzerinde uzlaşma bile yoktur ve bu okulda kullanılmaz. |
|---|---|
| Yüceltim, zarar, düşüş | Yoktur; asalet tablolarında yer almaz. |
| Hizip (sect) | Yoktur. |
| Refah | Yoktur. |
| Gün, saat, metal | Yoktur. |
| Keşif | 1 Kasım 1977, Charles Kowal, Palomar; küçük gezegen 2060 Chiron, kentaur sınıfının ilki |
| Yörünge | Yaklaşık 50 yıl; eksantrik: bir burçta 1,5 ile 8 yıl arası |
| Klasik yorumda yeri | Gezegen değil, küçük cisimdir; asalet, almuten, gezegen saati ve hizip hesaplarına girmez. Bu okulda zorunlu bir gösterge de değildir. |
Bu okulun yaklaşımı: Kiron gezegen değildir ve yönetmez. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler tablosuna bakın; yaralı şifacı mitinin klasik kökü için Satürn (Kronos, Kheiron'un babası).
Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden; tek bir sistem değil, yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlardır.
| Keşif | 1 Kasım 1977, Charles T. Kowal, Palomar |
|---|---|
| Katalog adı | 2060 Chiron (95P/Chiron olarak da) |
| Glif | ⚷ anahtar (K + daire, 1970'ler) |
| Yörünge süresi | 50,4 yıl; Satürn ile Uranüs arasında |
| Sınıf | Kentaur (asteroit ve kuyruklu yıldız arası); sınıfın ilk üyesi |
| Yöneticilik (klasik) | Yoktur |
| Modern eşlemeler (bilgi için) | Başak ya da Yay (uzlaşma yok); 'yaralı şifacı'. Geleneksel değildir. |
Yoktur. Kiron gezegen bile değildir; 1977'de bulunan küçük bir cisimdir. Klasik astroloji yedi geleneksel gezegenle çalışır; ev sahipliği, yüceltim, hizip ve refah onlara aittir. Modern astrologların Kiron'u Başak'a ya da Yay'a bağlaması üzerinde uzlaşma olmayan bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.
Kronos'un aygır kılığında Okeanid Philyra ile birleşmesinden doğan kentaur; öbür kentaurlardan farklı olarak bilge ve adil. Pelion'daki mağarasında Asklepios, Akhilleus, Iason ve Aktaion'u yetiştirir. Herakles'in zehirli okuyla yaralanır, ölümsüz olduğu için ölemez, iyileşemez; ölümsüzlüğünü Prometheus'a bırakıp ölür ve takımyıldız olur.
Kheiron hekimdir ama kendi yarasını iyileştiremez; bu çelişki Jung'un 'yaralı şifacı' kavramıyla örtüşür. 1980'lerde modern astrologlar (Zane Stein, Melanie Reinhart) bu yorumu geliştirdi. Klasik astrolojide böyle bir gösterge yoktur; mit ise Yunan kaynaklarında olduğu gibidir.
İkisi de tam değil: Satürn ile Uranüs arasında dolaşan, zaman zaman kuyruk çıkaran küçük bir cisim. Astronomlar onun için 'kentaur' sınıfını kurdu (2060 Chiron aynı zamanda 95P/Chiron kuyruklu yıldızıdır). Yörüngesi kararsızdır, birkaç milyon yıl içinde değişecektir.
Anahtar biçimindeki ⚷: üstte daire, altında Charles Kowal'ın K harfi. 1970'lerin sonunda tasarlandı; 'kilidi açan şifa' okuması sonradan eklendi. Yedi klasik gezegenin gliflerinin aksine geleneksel bir sembolizmi yoktur.
Devamını Keşfedin
Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Kiron'un burcunu, evini ve açılarını gösterir; asalet tablosunda yer almadığını da orada görürsünüz.
Doğum haritamı hesapla