Kiron Mitolojisi

Yaralı şifacı Kheiron'dan Kowal'ın keşfine

Kiron bir gezegen değil, Charles Kowal'ın 1977'de Satürn ile Uranüs arasında bulduğu küçük bir cisimdir ve hem asteroit hem kuyruklu yıldız gibi davranır. Adını Kronos ile Philyra'nın oğlu kentaur Kheiron'dan alır. Kheiron öbür kentaurlara benzemez, çünkü bilge bir öğretmendir ve hekimlik ile müzik bilir. Akhilleus, Iason ve Asklepios onun elinde yetişir. Herakles'in zehirli okuyla yaralanır, iyileşemez ve sonunda ölümsüzlüğünü Prometheus'a bırakır.

Bu sayfa cismin adını aldığı mitleri anlatır. Klasik astrolojide Kiron'un yöneticiliği yoktur. Ona burç, yüceltim, hizip ya da refah atanmaz. Modern astrolojide Başak ya da Yay ile ilişkilendirilmesi 1970'lerden sonra ortaya çıkan bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.

17 dal7 kültür3 mit1977 keşif yılı

Kısa özet

Sembolizm haritası: yaralı şifacı, öğretmen ve köprü

Merkezde glif durur. Çevresindeki dallar Kiron sembolizmini dört renkte gösterir: tanrılar altın, arketipler mavi, gelenekler yeşil, anlatılar kızıl. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması haritanın altında açılır.

KheironYunan

Kronos, Rhea'dan kaçmak için aygır kılığına girer ve Okeanid Philyra ile birleşir. Kheiron bu birleşmeden doğduğu için yarı at yarı insandır. Öbür kentaurlar Ixion'un soyundan gelir ve vahşidir. Kheiron ise bilge ve adildir. Hekimlik, avcılık ve müzik öğretir. Pelion dağındaki mağarasında kahramanları yetiştirir. Yunan soyağacında Kronos →

AsklepiosYunan

Asklepios Apollon'un oğludur ve hekimliği Kheiron'dan öğrenir. Ölüleri diriltmeye başlayınca Zeus onu yıldırımla öldürür, sonra tanrılaştırılır. Yılanlı asa onun simgesidir. Kheiron'un öğrettiği şifa Asklepios'la birlikte tanrısal bir kurum hâline gelir. Soyağacında Asklepios →

Gula ve NinazuMezopotamya

Gula (Bau, Ninisina) 'büyük hekim' diye anılan şifa tanrıçasıdır ve simgesi köpektir. Ninazu yer altının ve şifanın tanrısıdır. Yılan-ejderha asası oğlu Ningishzida'ya geçer. Yılanlı asa Sümer'den Asklepios'a bu yoldan ulaşır. Mezopotamya soyağacında Gula →

ImhotepMısır

Imhotep, Djoser'in veziri ve mimarıdır. Ölümünden sonra hekimlik tanrısı olur ve Yunanlar onu Asklepios'la eşler. Yolu Kheiron'un yolunun tersidir, çünkü Kheiron ölümsüzken ölümü seçer, Imhotep ise ölümlü bir insanken tanrılaşır. Mısır soyağacında Imhotep →

DhanvantariHint

Dhanvantari, süt okyanusunun çalkalanması sırasında elinde ölümsüzlük iksiri amrita ile ortaya çıkan tanrı hekimdir. Ayurveda'nın kurucusu sayılır ve Vishnu'nun avatarlarından biri kabul edilir.

Eirİskandinav

Eir'in adı 'merhamet' anlamına gelir. Snorri onu Asynjur arasında sayar ve 'en iyi hekim' diye tanıtır. Frigg'in hizmetkârıdır ve Menglöd'ün dağında şifa tanrıçası olarak anılır. İskandinav soyağacında Frigg →

SukunabikonaJapon

Sukunabikona, Kamimusubi'nin parmakları arasından düşen minik bir kamidir. Okuninushi ile birlikte ülkeyi kurar, insanlara hekimliği ve sake yapımını öğretir. Bedeni küçüktür ama Japon geleneğinde hekimliğin öğreticisi olarak anılır. Japon soyağacında Sukunabikona →

Yaralı şifacıİyileştirir ama iyileşemez

Kheiron, Herakles'in Hydra zehrine batırılmış okuyla dizinden yaralanır. Ölümsüz olduğu için ölemez, hekim olduğu hâlde kendini iyileştiremez. Kendi acısıyla başkasını iyileştiren bu figüre Jung 'yaralı şifacı' adını verir. Kendi hastalığından geçerek şifacı olan şaman da aynı kalıba girer.

Öğretmen ve mentorPelion'daki mağara

Akhilleus, Iason, Asklepios, Aktaion, Aineias ve Peleus Pelion'da Kheiron'un elinden geçer. Yunan kahramanlarının çoğu için durum böyledir. Mitte kahraman hazır doğmaz, yetiştirilir. Bu yüzden mentor arketipi konuşulduğunda ilk anılan örnek Kheiron olur.

Kentaur: insan ve hayvanİki doğa tek bedende

Kentaurun belden yukarısı insan, aşağısı attır. Akıl ile içgüdü aynı bedende yaşar. Vahşi kentaurlar içgüdüyü temsil ederken Kheiron aklın kentaurudur. Gök cismi de iki sınıf arasında kalır, çünkü asteroit mi kuyruklu yıldız mı olduğu netleşmemiştir. Astronomlar 'kentaur' sınıfını onun için kurdu.

Satürn ile Uranüs arasındaİki devin arasındaki yörünge

Kiron'un yörüngesi Satürn'ün yörüngesinin içinden başlar ve Uranüs'ünkinin ötesine uzanır. Modern astrologlar bunu 'eski ile yeni arasında köprü' diye okur. Bu bir yorumdur ve klasik astrolojide karşılığı yoktur. Astronomi açısından cisim iki gaz devinin çekimi arasında kararsız bir yörüngede dolaşır.

Ölümsüzlükten vazgeçmekPrometheus'un kurtuluşu

Kheiron acıya dayanamayınca ölümsüzlüğünü kayaya zincirli Prometheus'a bırakmak ister. Zeus bu takası kabul eder. Kheiron ölür ve Kentaur (ya da Yay) takımyıldızı olur. Yunan mitinde ölümsüzlüğünden vazgeçen tek ölümsüz odur ve kendi acısını bitirirken bir başkasını da kurtarmış olur.

Herakles'in okuPholos'un mağarası

Herakles kentaur Pholos'a konuk olur. Kentaurların ortak şarap küpü açılınca öbür kentaurlar saldırır. Herakles onları Hydra zehrine batırılmış oklarıyla kovalar ve oklardan biri Kheiron'un dizine saplanır. Kheiron kendi hazırladığı merhemleri dener ama zehir geçmez. Pholos da oklardan birini merakla incelerken düşürür, ok ayağına saplanır ve ölür. Böylece şifacı, kendi öğrencisinin okuyla yaralanmış olur.

Akhilleus'un eğitimiPelion

Peleus, Thetis'in bırakıp gittiği bebek Akhilleus'u Kheiron'a getirir. Kheiron onu aslan iliği ve yaban domuzu etiyle besler. Ona koşmayı, lir çalmayı, hekimliği ve avı öğretir. Bir anlatıya göre çocuğa Akhilleus adını veren de odur. Iliada'da Akhilleus'un mızrağı Kheiron'un Pelion'da kestiği dişbudak ağacından yapılmıştır. Soyağacında Akhilleus →

Kowal'ın plakası1977, Palomar

Charles Kowal 1 Kasım 1977'de, Palomar'da 18 Ekim'de çekilmiş plakaları incelerken yavaş hareket eden bir cisim buldu. Cisim Satürn ile Uranüs arasındaydı ve bir asteroit için fazla uzaktı. Sonraki yıllarda zaman zaman kuyruklu yıldız gibi kuyruk çıkardığı da görüldü. Kowal ona kentaurun adını verdi ve cisim bu sınıfın ilk üyesi oldu. Yaralı şifacı yorumunu 1980'lerde Zane Stein ve Melanie Reinhart gibi astrologlar geliştirdi.

AnahtarK harfi ile daire

Kiron'un glifi ⚷ anahtar biçimindedir. 1970'lerde Kowal'ın K harfi ile gezegen dairesi birleştirilerek tasarlandı. Kilidi açan şifa anlamındaki 'anahtar' yorumu sonradan eklendi ve geleneksel değildir.

Modern astrolojideBilgi için verilir, bu okulda kullanılmaz

1980'lerden itibaren Kiron 'yaralı şifacı' olarak yorumlanır. Kimi astrolog onu Başak'a, kimi Yay'a bağlar ve aralarında uzlaşma yoktur. Klasik astrolojide Kiron'un ne asaleti ne de yöneticiliği vardır. Bu okul onu asalet dışı bir gösterge olarak da zorunlu tutmaz.

Glifin anlamı: ⚷

Kiron'un glifi ⚷ bir anahtara benzer. Üstte bir daire, altında K harfi biçiminde bir sap vardır. İşaret 1970'lerin sonunda tasarlandı. K harfi keşfeden Charles Kowal'ı, daire ise gök cismini temsil eder. Gizli yarayı açan ve kilidi çözen şifa anlamındaki 'anahtar' okuması daha sonra eklenmiş bir yorumdur. Yedi klasik gezegenin glifleri gelenekten gelirken bu glif keşif tarihinden gelir.

○ DaireDaire gök cismini, yani keşfedilen noktayı gösterir.
KK harfi keşfeden Charles Kowal'ın baş harfidir ve onun imzası sayılır.
AnahtarAnahtar biçimi sonradan kilidi açan şifa olarak yorumlandı. Bu okuma geleneksel değildir.

Kültürlerde yaralı şifacı

Yaralı şifacı Yunan'a özgü bir figürdür. Başka kültürlerin şifacı tanrıları (Gula, Imhotep, Dhanvantari, Eir, Sukunabikona) yaralı değil bütündür. Kheiron'u benzersiz kılan şey, başkalarını iyileştirdiği hâlde kendi yarasını iyileştirememesidir.

Yunan

Kheiron

Kheiron, Kronos ile Philyra'nın kentaur oğludur. Kahramanların öğretmeni ve yaralı şifacıdır. Ölünce Yay ya da Kentaur takımyıldızı olur.

Soyağacında Philyra
Yunan

Asklepios

Asklepios, Kheiron'un öğrencisi ve hekim tanrıdır. Simgesi yılanlı asadır. Epidauros'ta hastalar tapınakta uyuyarak şifa bulur (enkoimesis).

Soyağacında
Mezopotamya

Gula / Ninazu

Gula köpek simgeli 'büyük hekim' tanrıçadır, Ninazu ise yer altı ve şifa tanrısıdır. Yılanlı asanın izi buradan başlar.

Soyağacında
Mısır

Imhotep

Imhotep ölümünden sonra tanrılaşan mimar ve hekimdir. Yunanlar onu Asklepios'la eşledi.

Soyağacında
Hint

Dhanvantari

Dhanvantari süt okyanusundan elinde amrita ile çıkan tanrı hekimdir ve Ayurveda'nın kurucusu sayılır. Vedik astrolojide Kiron kullanılmaz.

İskandinav

Eir

Eir, Frigg'in çevresinden bir tanrıçadır ve 'en iyi hekim' diye anılır.

Soyağacında Frigg
Japon

Sukunabikona

Sukunabikona hekimliği ve sake yapımını öğreten minik kamidir. Ülkeyi Okuninushi ile birlikte kurar.

Soyağacında

Üç mit

Aygır kılığındaki Kronos

Kronos, Okeanos'un kızı Philyra'ya tutulur. Rhea ikisini yakalayınca Kronos aygıra dönüşür ve kaçar. Philyra'nın çocuğu yarı at yarı insan olarak doğar. Philyra utancından ıhlamur ağacına dönüşmek ister. Bu ağacın Yunanca adı da philyra'dır. Tanrılar dileğini yerine getirir. Çocuk Pelion'daki mağarada Apollon ile Artemis'ten hekimliği, avı, müziği ve kehaneti öğrenir. Adı Kheiron, 'el' anlamındaki kheir sözcüğünden gelir, çünkü elleriyle iyileştirir.

Zehirli ok ve takas

Herakles, Pholos'a konuk olduğu sırada kentaurlar Kheiron'un mağarasına sığınır. Herakles'in Hydra zehrine batırılmış oku Elatos'un kolundan geçer ve Kheiron'un dizine saplanır. Kheiron ölümsüz olduğu için ölemez. Hekim olduğu hâlde kendi yarasını iyileştiremez ve acı yıllarca sürer. Sonunda Zeus'a yalvarır ve ölümsüzlüğünü, kartalın her gün ciğerini yediği Prometheus'a vermek ister. Zeus kabul eder. Kheiron ölür, gökte Kentaur takımyıldızı olur ve Prometheus özgür kalır.

İki sınıf arasındaki cisim

Kowal'ın 1977'de bulduğu cisim ne asteroit kuşağında ne de dış gezegenler arasındaydı. Satürn'ün yörüngesinin içinden Uranüs'ünkinin ötesine uzanan kararsız bir yörüngede dolaşıyordu ve gaz devlerinin çekimi bu yörüngeyi birkaç milyon yıl içinde dağıtacaktı. 1988'de cismin kuyruk çıkardığı görüldü. Astronomlar kuyruklu yıldız gibi davranan bir asteroitle karşı karşıyaydı. Onun gibi cisimlere 'kentaur' adını verdiler. Astrologlar da Kheiron'un iki doğasını cismin iki doğasında buldu.

Klasik astrolojide Kiron: yöneticiliği yoktur

YöneticilikYoktur. Klasik astrolojide yalnız yedi geleneksel gezegenin ev sahipliği vardır. Kiron'a Başak ya da Yay atanması 1980'lerden sonraki modern bir uygulamadır. Üzerinde uzlaşma bile yoktur ve bu okulda kullanılmaz.
Yüceltim, zarar, düşüşYoktur. Kiron asalet tablolarında yer almaz.
Hizip (sect)Yoktur.
RefahYoktur.
Gün, saat, metalYoktur.
KeşifCharles Kowal 1 Kasım 1977'de Palomar'da buldu. Küçük gezegen 2060 Chiron, kentaur sınıfının ilk üyesidir.
YörüngeBir tur yaklaşık 50 yıl sürer. Yörünge eksantrik olduğu için bir burçta 1,5 ile 8 yıl arasında kalır.
Klasik yorumda yeriGezegen değil, küçük cisimdir. Asalet, almuten, gezegen saati ve hizip hesaplarına girmez. Bu okulda zorunlu bir gösterge de değildir.

Bu okulun yaklaşımı açıktır: Kiron gezegen değildir ve yönetmez. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler tablosuna bakabilirsiniz. Yaralı şifacı mitinin klasik kökü için Satürn sayfasına bakın. Kronos, Kheiron'un babasıdır. Kiron asteroit listelerinde de geçer. Asteroitlerin ve cüce gezegenlerin mitleri Asteroid Mitolojisi bölümündedir.

Karşılıklar tablosu

Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden alınmıştır. Bunlar tek bir tutarlı sistem değildir. Yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlar olarak okunmalıdır.

Keşif1 Kasım 1977, Charles T. Kowal, Palomar
Katalog adı2060 Chiron (95P/Chiron olarak da)
Glif⚷ anahtar (K + daire, 1970'ler)
Yörünge süresi50,4 yıl, Satürn ile Uranüs arasında
SınıfKentaur sınıfının ilk üyesi (asteroit ile kuyruklu yıldız arası)
Yöneticilik (klasik)Yoktur
Modern eşlemeler (bilgi için)Kimi astrolog Başak'a, kimi Yay'a bağlar ve 'yaralı şifacı' der. Bu eşlemeler geleneksel değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kiron'un klasik astrolojide yöneticiliği var mı?

Yoktur. Kiron gezegen bile değildir. 1977'de bulunan küçük bir cisimdir. Klasik astroloji yedi geleneksel gezegenle çalışır ve ev sahipliği, yüceltim, hizip ile refah yalnız onlara aittir. Modern astrologların Kiron'u Başak'a ya da Yay'a bağlaması üzerinde uzlaşma olmayan bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.

Kheiron kimdir?

Kheiron, Kronos'un aygır kılığında Okeanid Philyra ile birleşmesinden doğan kentaurdur. Öbür kentaurlardan farklı olarak bilge ve adildir. Pelion'daki mağarasında Asklepios, Akhilleus, Iason ve Aktaion'u yetiştirir. Herakles'in zehirli okuyla yaralanır. Ölümsüz olduğu için ölemez ama iyileşemez de. Sonunda ölümsüzlüğünü Prometheus'a bırakır, ölür ve takımyıldız olur.

Kiron neden 'yaralı şifacı' diye anılır?

Kheiron hekimdir ama kendi yarasını iyileştiremez. Bu çelişki Jung'un 'yaralı şifacı' kavramıyla örtüşür. 1980'lerde Zane Stein ve Melanie Reinhart gibi modern astrologlar bu yorumu geliştirdi. Klasik astrolojide böyle bir gösterge yoktur. Mit ise Yunan kaynaklarında anlatıldığı gibidir.

Kiron gezegen mi, asteroit mi?

Tam olarak ikisi de değildir. Kiron, Satürn ile Uranüs arasında dolaşan ve zaman zaman kuyruk çıkaran küçük bir cisimdir. Astronomlar onun için 'kentaur' sınıfını kurdu. 2060 Chiron aynı zamanda 95P/Chiron kuyruklu yıldızı olarak da kayıtlıdır. Yörüngesi kararsızdır ve birkaç milyon yıl içinde değişecektir.

Kiron glifi neyi gösterir?

Glif ⚷ anahtar biçimindedir. Üstte daire, altında Charles Kowal'ın K harfi bulunur. 1970'lerin sonunda tasarlandı. 'Kilidi açan şifa' okuması sonradan eklendi. Yedi klasik gezegenin gliflerinin aksine geleneksel bir sembolizmi yoktur.

Paylaş:

Devamını Keşfedin

Kiron haritanızda nerede?

Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Kiron'un burcunu, evini ve açılarını gösterir. Asalet tablosunda yer almadığını da orada görürsünüz.

Doğum haritamı hesapla