Plüton Mitolojisi

Yer Altının Efendisi: Hades'ten Tombaugh'ya

Plüton 1930'da Arizona'da, farklı gecelerde çekilmiş fotoğraf plakaları karşılaştırılarak bulundu. Adını, on bir yaşındaki Venetia Burney'nin önerisiyle Roma'nın yer altı tanrısı Pluton'dan aldı. Pluton 'zengin olan' demektir ve Yunan Hades'in yumuşatılmış adıdır. Bu tanrı yer altındaki madenlerin ve toprağın altında bekleyen tohumun efendisidir. Persephone'yi kaçıran görünmez kral da odur. Gezegen 2006'da cüce gezegen sınıfına alındı, ancak bu karar taşıdığı mitolojiyi değiştirmedi.

Bu sayfa gezegenin adını aldığı mitleri anlatır. Klasik astrolojide Plüton'un yöneticiliği yoktur. Akrep burcu geleneksel olarak Mars'a aittir ve bu okulda da öyle kalır. Modern astrolojinin Plüton'a verdiği Akrep yöneticiliği burada kullanılmaz.

17 dal7 kültür3 mit1930 keşif yılı

Kısa özet

Sembolizm haritası: yer altı, zenginlik, kaçırılma ve dönüş

Haritanın merkezinde glif durur. Çevresine Plüton sembolizminin dalları dizilmiştir: tanrılar altın, arketipler mavi, gelenekler yeşil, anlatılar kızıl renkle gösterilir. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması haritanın altında açılır.

Hades / PlutonYunan geleneği

Hades, Kronos ile Rhea'nın oğludur. Kardeşler dünyayı kurayla paylaşınca yer altı ona düşer. Takanı görünmez kılan bir başlığı vardır. Yunanlar adını ağızlarına almaktan kaçınır, onun yerine 'zengin' anlamındaki Pluton ya da 'ünlü' anlamındaki Klymenos derler. Persephone'yi kaçıran odur. Ölülerin efendisidir, ama ölümün kendisi değildir. Ölüm Thanatos'tur. Yunan soyağacında Hades →

Dis Pater ve OrcusRoma geleneği

Dis Pater 'zengin baba' demektir ve Pluton adının Latince karşılığıdır. Caesar, Galyalıların kendi soylarını Dis Pater'e dayandırdığını yazar. Orcus ise yeminlerin ve cezanın yer altı tanrısıdır. İngilizcedeki 'ogre' sözcüğünün Orcus'tan (İtalyanca orco yoluyla) geldiği yaygın olarak söylenir, ancak bu etimoloji tartışmalıdır. Bazı dilbilimciler sözcüğü Macarlara verilen eski Hongrois/Ogur adına bağlar. Gezegenin adı Pluton bu Roma geleneğinden seçilmiştir.

Ereshkigal ve NergalMezopotamya geleneği

Ereshkigal yer altının kraliçesi ve Inanna'nın ablasıdır. Ülkesini yedi kapının ardından yönetir. Nergal yer altına iner, onu yener ve kocası olarak yanında kral olur. Böylece önce yalnız kraliçenin olan yer altı sonradan bir çift tarafından yönetilir. Mezopotamya soyağacında Ereshkigal →

Osiris ve AnubisMısır geleneği

Osiris ölülerin kralıdır ve dirilişi kendi bedeninde temsil eder. Seth onu parçalar, Isis parçaları toplar. Anubis ölüyü mumyalar ve yargı gününde kalbini tartar. Mısır'da yer altı olan Duat bir ceza yeri değil, yenilenme yeridir. Ra her gece oradan geçerek sabah yeniden doğar. Mısır soyağacında Osiris →

YamaHint geleneği

Yama ölen ilk insandır ve bu yüzden ölülerin kralı olmuştur. İki köpeği gelen ruhları karşılar. Kendisi manda üstünde gezer ve elinde kement taşır. Dharma'nın yargıcı sayılır. Budist Asya'da cehennemin hâkimi olarak Çin'e ve Japonya'ya geçer. Japonlar ona Enma der.

Helİskandinav geleneği

Hel Loki'nin kızıdır. Bedeninin yarısı canlı, yarısı ölüdür. Hastalıktan ve yaşlılıktan ölenlerin gittiği Helheim'ı yönetir. Baldr öldüğünde tanrılar onu geri ister, Hel vermez. Savaşta ölenler ona gelmez. Onlar Odin ile Freyja'ya gider. İskandinav soyağacında Hel →

IzanamiJapon geleneği

Izanami ateş kami'sini doğururken ölen ana tanrıçadır. Kocası Izanagi onu Yomi'den geri almak için yola çıkar, ama çürümüş bedenini görünce kaçar. Izanami bunun üzerine Yomi'nin hükümdarı olur. Izanagi'nin arkasından her gün bin kişiyi öldüreceğini söyler. Izanagi ona her gün bin beş yüz kişinin doğacağı yanıtını verir. Japon soyağacında Izanami →

Yer altı ve görünmezlikKyklopların yaptığı başlık

Hades'in kyneē denen başlığı, takanı görünmez kılar. Perseus, Medusa'ya giderken bu başlığı ödünç alır. Yer altı görülmeyen, konuşulmayan ve adı anılmayan şeyin yeridir. Bu yüzden bastırılmış, gömülü ve gizli olan her şey bu imgeye bağlanır.

ZenginlikPlutos ile madenin ve tohumun zenginliği

Pluton adı 'zengin' anlamına gelir. Madenler yer altındadır ve tohum toprağın altında bekler. Demeter'in oğlu Plutos, yani servet, Pluton ile aynı kökten gelir. Yer altının efendisi bu yüzden aynı zamanda hazinenin bekçisi sayılır. Soyağacında Plutos →

Kaçırılma ve dönüşPersephone'nin inişi ve mevsimler

Persephone yer altına iner, yılın bir bölümünü orada geçirir ve geri döner. Bu iniş ve dönüş tohumun, kışın, yasın ve baharın döngüsünü anlatır. Inanna'nın yer altına inişi aynı kalıbı izler. Eleusis gizemleri bu inişi ve dönüşü katılımcılara yaşatırdı. Soyağacında Persephone →

Ölüm ve yargıKalbin tartılması ve üç yargıç

Mısır'da ölünün kalbi bir tüyle tartılır. Yunan'da ölüleri Minos, Rhadamanthys ve Aiakos yargılar. Hint'te ruhları Yama, İskandinav'da Hel karşılar. Yer altı bu anlatılarda yalnızca bir son değil, aynı zamanda bir hesap yeridir.

Persephone'nin kaçırılışıHomerik Demeter İlahisi'nden

Kore, Nysa çayırında bir nergis koparmak için eğilir. O anda toprak yarılır ve Hades altın arabasıyla çıkıp kızı alır götürür. Demeter dokuz gün elinde meşaleyle onu arar ve yeryüzünü kısır bırakır. Zeus sonunda Hermes'i yer altına gönderir. Hades kızı bırakır, ama giderken ona bir nar tanesi yedirir. Bu yüzden Persephone her yılın üçte birini yer altında geçirecektir.

Orpheus yer altındaVergilius ile Ovidius'un anlatımı

Orpheus liriyle önce Kharon'u, sonra Kerberos'u ve Hades'i yumuşatır. Eurydike'yi geri almasına tek şartla izin verilir: ışığa çıkana kadar arkasına bakmayacaktır. Orpheus çıkışa varmadan dönüp bakar ve Eurydike ikinci kez ölür. Vergilius bu anlatıyı Georgica'da, Ovidius ise Metamorphoses'te aktarır. Soyağacında Orpheus →

Plaka üstündeki noktaTombaugh'nun 1930 keşfi

Percival Lowell 'X Gezegeni' adını verdiği bir cismi yıllarca aradı ve bulamadan öldü. 1930'da yirmi dört yaşındaki Clyde Tombaugh, gece gece çektiği plakaları karşılaştırma aletinde yan yana koydu. 18 Şubat'ta İkizler'de yer değiştiren bir nokta gördü. Adı Oxford'da on bir yaşındaki Venetia Burney önerdi ve Pluto kabul edildi. 2006'da Uluslararası Astronomi Birliği onu cüce gezegen sınıfına aldı.

P ve LLowell'ın baş harflerinden ♇

Plüton'un glifi ♇, Percival Lowell'ın baş harflerinin birleşimidir ve mitolojik bir anlam taşımaz. Astrologların bir bölümü daire, hilal ve haç düzeninde kurulmuş ⯓ işaretini kullanır. İki glif de 20. yüzyılda icat edilmiştir.

Plütonyum1941'de adlandırılan element

Neptünyumdan sonra gelen 94 numaralı element 1941'de plütonyum adını aldı. Bu madde ilk atom bombasında kullanıldı. Yer altı tanrısının adı böylece yıkıcı bir güce verilmiş oldu. Bu bir adlandırma geleneğidir, klasik anlamda bir metal karşılığı değildir.

Modern astrolojideBilgi için verilir, bu okulda kullanılmaz

20. yüzyıl astrolojisi Plüton'a dönüşüm, güç, takıntı ve ölüm-yeniden doğuş anlamlarını yükledi ve ona Akrep burcunu verdi. Klasik gelenekte Akrep Mars'ın gece evidir. Bu okul modern yöneticiliği kullanmaz ve Plüton'u asalet dışı bir gösterge olarak izler.

Glifin anlamı: ♇

Plüton'un yaygın glifi ♇, Percival Lowell'ın baş harfleri P ve L'nin birleşimidir. İşaret, gezegeni aramayı başlatan adama saygı olarak tasarlandı ve mitolojik bir anlam taşımaz. Kimi astrolog ⯓ işaretini tercih eder. Bu glifte ruhu temsil eden daire ile alıcılığı temsil eden hilal, maddeyi temsil eden haçın üstünde durur. O da 20. yüzyılda tasarlanmıştır. Yedi klasik gezegenin gliflerinin aksine bu ikisinin hiçbiri gelenekten gelmez.

P + LPercival Lowell'ın baş harfleridir ve keşif tarihini anar.
⯓Alternatif astrolojik gliftir. Haçın üstünde bir hilal, hilalin içinde bir daire vardır.
Bütünİşaret modern bir icattır ve mitolojik köken taşımaz.

Kültürlerde yer altının efendisi

Yer altı kimi kültürde bir ceza yeridir. Tartaros ve Orcus bu türdendir. Kimi kültürde ise yenilenme yeridir. Mısır'ın Duat'ı ve Eleusis böyle anlaşılır. Yer altının efendisi bazen Hades ya da Yama gibi bir tanrıdır, bazen Ereshkigal, Hel ya da Izanami gibi bir tanrıçadır. Hades ile Persephone ve Ereshkigal ile Nergal örneklerinde ise ülkeyi bir çift yönetir.

Yunan

Hades (Pluton)

Hades yer altının görünmez kralıdır. Persephone'nin kocası ve Kerberos'un efendisidir. Ölümün kendisini değil, ölülerin ülkesini temsil eder.

Soyağacında
Roma

Dis Pater / Pluton / Orcus

Dis Pater 'zengin baba' demektir. Yer altını ve yeminleri yönetir. Gezegenin adı Pluton bu gelenekten alınmıştır.

Mezopotamya

Ereshkigal / Nergal

Ereshkigal yedi kapılı yer altının kraliçesidir. Kocası Nergal sonradan onun yanında kral olur. Inanna'nın indiği ülke burasıdır.

Soyağacında
Mısır

Osiris / Anubis

Osiris ölülerin kralıdır ve dirilişi temsil eder. Anubis mumyalamayı yapar ve kalbi tartar. Duat bir yenilenme yeridir.

Soyağacında
Hint

Yama

Yama ölen ilk insandır. Ölülerin kralı ve dharma'nın yargıcı olarak iki köpeğiyle, mandasıyla ve kementiyle anılır. Vedik astrolojide Plüton kullanılmaz.

İskandinav

Hel

Hel Loki'nin yarı ölü kızıdır. Helheim'ı yönetir ve Baldr'ı geri vermez.

Soyağacında
Japon

Izanami

Izanami Yomi'nin hükümdarı olan ana tanrıçadır. Izanagi'nin ondan kaçışı ölüm ile doğum arasındaki pazarlığı kurar.

Soyağacında

Üç mit

Nar tanesi

Kore, Okeanos'un kızlarıyla çayırda çiçek toplarken Gaia'nın Hades için bitirdiği yüz başlı nergisi görür ve koparmak için eğilir. O anda toprak yarılır. Hades ölümsüz atlarıyla dışarı çıkar ve kızı arabasına alır. Çığlığını yalnızca Hekate ile Helios duyar. Demeter dokuz gün boyunca yemeden içmeden kızını arar. Gerçeği Helios'tan öğrenince Olympos'u terk eder. Toprak kısırlaşır, insanlar açlıktan ölmeye başlar ve tanrılara sunu kesilir. Zeus sonunda boyun eğer ve Hermes'i yer altına gönderir. Hades kızı bırakır, ama giderken gizlice ağzına bir nar tanesi koyar, çünkü yer altında yiyen oraya geri döner. Persephone bundan sonra yılın üçte birini kocasının yanında geçirecektir. Homerik Demeter İlahisi, Demeter'in bunun ardından gizemlerini Eleusis halkına öğrettiğini anlatır.

Nergal yer altında

Tanrılar bir ziyafet verir. Ereshkigal yer altından çıkamadığı için sofraya veziri Namtar'ı gönderir. Namtar içeri girince herkes ayağa kalkar, yalnızca Nergal kalkmaz. Ereshkigal bu saygısızlığın hesabını sormak için Nergal'ın kendisine gönderilmesini ister. Nergal, Ea'nın öğüdüyle yanına on dört iblis alıp yedi kapıyı geçer, Ereshkigal'ı saçından tutar ve tahtından indirir. Kraliçe ona kocası ve yer altının kralı olmasını teklif eder. Nergal onu öper ve tahta oturur. Metnin bir başka anlatımında Nergal altı gün onunla sevişip kaçar. Ereshkigal bunun üzerine Anu'ya haber yollar ve Nergal geri gönderilmezse ölüleri yeryüzüne salacağını söyler. Amarna ve Sultantepe metinleri bu iki anlatımı ayrı ayrı korur.

Venetia'nın önerisi

Percival Lowell, Uranüs ile Neptün'ün yörüngelerini bozan bir 'X Gezegeni' bulunduğuna inanıyordu ve aramayı Flagstaff'taki gözlemevinde başlattı. 1916'da öldü. 1929'da gözlemevine alınan Kansaslı çiftçi çocuğu Clyde Tombaugh her gece plaka çekiyor ve günler sonra bunları birbiriyle karşılaştırıyordu. 18 Şubat 1930'da iki plaka arasında yer değiştiren bir nokta buldu. Haber Oxford'a ulaştığında on bir yaşındaki Venetia Burney kahvaltıda dedesine adın Pluto olmasını önerdi, çünkü karanlık, uzak ve görünmez tanrının adı yeni gezegene yakışıyordu. Öneri telgrafla Flagstaff'a iletildi ve oy birliğiyle kabul edildi. Baş harflerin P ve L olması Lowell'ı da anıyordu.

Klasik astrolojide Plüton: yöneticiliği yoktur

YöneticilikYoktur. Akrep burcu klasik astrolojide Mars'ın gece evidir ve öyle kalır. Plüton'a Akrep yöneticiliği verilmesi 1930'daki keşiften sonra yerleşen modern bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.
Yüceltim, zarar, düşüşYoktur. Plüton asalet tablolarında yer almaz.
Hizip (sect)Yoktur.
RefahYoktur.
Gün, saat, metalYoktur. Gezegen günleri ve saatleri yedi klasik gezegenle kurulur. Plütonyum yalnızca bir adlandırmadır, metal karşılığı değildir.
KeşifClyde Tombaugh 18 Şubat 1930'da Lowell Gözlemevi'nde buldu. 2006'dan beri cüce gezegen sayılır.
YörüngeGüneş çevresinde bir turu yaklaşık 248 yıl sürer. Yörüngesi eksantrik olduğu için bir burçta 12 ile 31 yıl arasında kalır. Yılın yaklaşık 5 ayı retrodur.
Klasik yorumda yeriDoğum haritasında ek bir gösterge olarak izlenebilir. Asalet, almuten, gezegen saati ve hizip hesaplarına girmez. Dünya astrolojisinde kuşak işaretçisi olarak kullanılır.

Bu okulda modern gezegenler haritada görülür ama hiçbir burcu yönetmez. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler tablosuna bakabilirsiniz. Akrep'in klasik yöneticisi için Mars Mitolojisi sayfasına bakın.

Karşılıklar tablosu

Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden alınmıştır. Bunlar tek bir tutarlı sistem değildir. Yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlar olarak okunmalıdır.

Keşif18 Şubat 1930, Clyde Tombaugh
Adı verenOn bir yaşındaki Venetia Burney Oxford'da önerdi, Lowell Gözlemevi kabul etti.
Glif♇ (P+L, Lowell) ve ⯓ (astrolojik alternatif)
Yörünge süresi247,9 yıl
UydularKharon, Styks, Niks, Kerberos ve Hydra adlarını yer altı mitolojisinden alır.
Element adlandırmasıPlütonyum (1941)
Yöneticilik (klasik)Yoktur. Akrep Mars'ın burcudur.
Modern eşlemeler (bilgi için)Modern astroloji Plüton'u Akrep burcuyla ve tarotta XX Yargı kartıyla eşler. Bu eşlemeler geleneksel değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Plüton'un klasik astrolojide yöneticiliği var mı?

Yoktur. Akrep burcu klasik gelenekte Mars'ın gece evidir. Plüton'a Akrep yöneticiliği verilmesi 1930'daki keşiften sonra yerleşen modern bir uygulamadır. Bu okul yedi geleneksel gezegenin asaletini kullanır. Plüton haritada izlenir, ama hiçbir burcu yönetmez.

Plüton adını nereden alır?

Adını Roma'nın yer altı tanrısı Pluton'dan alır. Pluton, Yunan Hades'in 'zengin' anlamına gelen örtmece adıdır. Bu adı 1930'da Oxford'da on bir yaşındaki Venetia Burney önerdi. Baş harflerin Percival Lowell'ı anması kabulü kolaylaştırdı. Uyduların adları da yer altı mitolojisinden gelir. Kharon, Styks ve Kerberos bunlardandır.

Hades ile Plüton aynı mıdır?

Evet, aynı tanrıdır. Hades tanrının Yunan adıdır. Pluton, yani Plouton, 'zengin' anlamındaki örtmece adıdır ve Romalılar bunu Dis Pater diye çevirmiştir. Yunanlar Hades'in adını anmaktan kaçınırdı. Hades ölümün kendisi değil, ölülerin ülkesinin kralıdır. Ölümü temsil eden tanrı Thanatos'tur.

Plüton hâlâ gezegen mi?

Astronomide 2006'dan beri cüce gezegen sayılır. Modern astroloji okulları onu kullanmaya devam eder. Klasik astroloji zaten yedi gezegenle çalışır. Bu sayfa gezegenin mitolojisini anlatır ve statü tartışmasına girmez.

Plüton glifi neyi gösterir?

♇ işareti Percival Lowell'ın baş harfleri P ve L'den oluşur. ⯓ ise 20. yüzyılda tasarlanmış astrolojik bir alternatiftir. İkisinin de mitolojik kökeni yoktur.

Paylaş:

Devamını Keşfedin

Plüton haritanızda nerede?

Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Plüton'un burcunu, evini ve açılarını gösterir. Asalet tablosunda yer almadığını da orada görürsünüz.

Doğum haritamı hesapla