Uranüs çıplak gözle görülmez; 1781'de William Herschel'in teleskobunda bulundu ve adını Yunan gök tanrısı Uranos'tan aldı: Gaia'nın oğlu ve kocası, Titanların babası, oğlu Kronos'un orakla hadım ettiği ilk gök kral. Gök baba figürü Babil'in Anu'sunda, Mısır'ın gök tanrıçası Nut'ta ve Vedik Varuna'da da yaşar.
Bu sayfa gezegenin adını taşıdığı mitleri anlatır. Klasik astrolojide Uranüs'ün yöneticiliği yoktur: yedi geleneksel gezegen dışında hiçbir cisme burç, yüceltim, hizip ya da refah atanmaz. Modern astrolojide Kova ile ilişkilendirilmesi 20. yüzyıl uygulamasıdır ve bu okulda kullanılmaz.
Merkezde glif, çevresinde Uranüs sembolizminin dalları: tanrılar (altın), arketipler (mavi), gelenekler (yeşil) ve anlatılar (kızıl). Bir dala dokunun, açıklaması sağda açılır.
Gök; Gaia'nın kendi başına doğurduğu oğul ve eşi. Çocuklarını Gaia'nın içine hapseder; en küçük oğlu Kronos onu orakla hadım eder. Kanından Erinysler ve Gigantlar, denize düşen tohumundan Aphrodite doğar. İlk gök kral, ilk devrilen baba. Yunan soyağacında Uranos →
Sümer'in An'ı, Akad'ın Anu'su: gök, tanrıların uzak babası, krallığın kaynağı. Enlil ve Enki'nin babası; göğün orta kuşağı 'Anu Yolu'dur. Uranos gibi uzak, yetkili ve pasif. Mezopotamya soyağacında Anu →
Mısır'da gök dişildir: Nut, Geb'in (toprak) üstünde kemer olur, güneşi her akşam yutup sabah doğurur. Shu (hava) ikisini ayırır. Yunan'ın tersi bir kozmoloji: gök ana, toprak baba. Mısır soyağacında Nut →
Vedik Dyaus Pitar 'gök baba', Zeus ve Iuppiter'le aynı köktendir; Varuna ise gök kubbenin, kozmik yasanın (rita) ve suların tanrısı, adı Uranos'la akraba sayılır. Gök ve yasa bir arada.
Roma'nın gök tanrısı; Uranos'un Latince karşılığı. Saturnus'un babası sayılır, kültü zayıftır; Cicero ve Varro tanrıların soyunu ondan başlatır.
'Gök'; kişileştirilmiş tanrıdan çok yasa ve yetki ilkesi. Göğün Yetkisi (tianming) hükümdara meşruiyet verir, kaybedince devrim meşrulaşır. Uranüs'ün gök-yetki-devrim üçlüsü Çin'de kavram olarak yaşar.
Gök tanrıları çoğu panteonda uzak ve pasiftir; yetkiyi verir ama işe karışmaz. Uranos çocuklarını görmek istemez, Anu tapınakta oturur. Uzaktan yöneten, soğuk baba imgesi.
Uranos'un orakla devrilmesi tanrılar tarihinin ilk devrimidir; aynı kalıp Kronos'a, Enuma Eliş'te Apsu'ya uygulanır. Eski düzenin ani kesilmesi, kuşak çatışması, babanın yerini alan oğul.
Modern astrolojide (Richard Tarnas, Prometheus the Awakener) Uranüs'ün gerçek mitolojik karşılığı Uranos değil Prometheus sayılır: tanrılardan ateşi çalıp insana veren, kuralı bozan, cezalandırılan başkaldırıcı. Keşif, teknoloji, özgürleşme. Soyağacında Prometheus →
13 Mart 1781'de Bath'ta amatör astronom William Herschel kendi yaptığı teleskopla bir 'kuyruklu yıldız' görür; aylar içinde gezegen olduğu anlaşılır. Antik çağdan beri bilinen yedi gezegene ilk ekleme: gök haritası bir gecede değişir.
Herschel gezegene Kral III. George'un adını vermek ister (Georgium Sidus); Fransızlar 'Herschel' der. Alman astronom Bode, Satürn'ün babası Uranos'u önerir: Jüpiter'in babası Satürn, Satürn'ün babası Uranos. Mitolojik soy sırası gezegen sırasına yazılır.
Uranos ile Gaia'nın çocukları on iki Titan, üç Kyklop ve üç Hekatonkheir'dir; Uranos onlardan iğrenip Gaia'nın içine geri iter. Gaia'nın acısı orağı doğurur. Yaratıcı gök ile yaratımından korkan baba aynı figürdür. Soyağacında Gaia →
Ptolemaios kozmolojisinde Satürn'ün ötesi sabit yıldızlar küresidir; Uranos'un bedeni, üstünde yıldızlarla kaplı gök. Uranüs'ün yörüngesi tam bu eski sınırın dışına düşer: klasik yedilinin bittiği yer.
♅ Herschel'in H harfinden türetilmiştir (Lalande, 1784); ⛢, Güneş dairesi üstünde mızrak ucu, Bode'nin önerdiği ve astronomların kullandığı işarettir. İkisi de mitolojik değil tarihseldir.
Klaproth 1789'da yeni elemente sekiz yıl önce keşfedilen gezegenin adını verdi: uranyum. Neptünyum ve plütonyum onu izledi. Bu, metal karşılığı değil adlandırma geleneğidir; klasik metal eşlemesi yedi gezegenle biter.
20. yüzyıl astrolojisi Uranüs'e ani değişim, devrim, teknoloji, özgürlük anlamlarını ve Kova burcunu atadı. Bu atama klasik kaynaklarda yoktur; Lilly, Ptolemaios ve Arap astrologları gezegeni bilmiyordu. Bu okul yöneticiliği yedi gezegenle sınırlı tutar.
Uranüs'ün iki glifi vardır ve ikisi de mitolojik değil tarihseldir. ♅, gezegeni keşfeden William Herschel'in baş harfi H'nin iki yanına eklenen küçük dairelerle ortasında bir gezegen kürecikten oluşur; Lalande 1784'te önermiştir. ⛢, Güneş dairesinin üstünde bir mızrak ucudur; Bode'nin önerisi, astronomların tercihi ve Mars'ın okuyla Güneş'in birleşimi olarak yorumlanır.
Gök tanrısı hemen her kültürde en eski ve en uzak tanrıdır: yetkiyi verir, sonra çekilir. Yunan Uranos'u devrilir, Babil Anu'su tapınakta kalır, Mısır'ın göğü dişil Nut'tur, Çin'in Tian'ı kişi bile değildir.
Gök; Gaia'nın oğlu ve kocası, Titanların babası, Kronos'un hadım ettiği ilk kral. Gezegenin adı ondan.
SoyağacındaGök; Saturnus'un babası sayılır. Roma'da kültü zayıf, daha çok filozofların soy kütüğünde.
Gök, tanrıların uzak babası; Enlil ve Enki'nin babası. Krallık yetkisi ondan iner.
SoyağacındaDişil gök; Geb'in üstünde kemer, güneşi yutup doğuran. Ennead'ın dördüncü kuşağı.
SoyağacındaDyaus Pitar gök baba (Zeus'la aynı kök); Varuna gök kubbe, kozmik yasa ve sular. Vedik astrolojide Uranüs kullanılmaz.
Gök; Göğün Yetkisi (tianming) hükümdarı meşrulaştırır ve devirir. Kişileşmemiş gök-yetki ilkesi.
Uranos her gece Gaia'nın üstüne iner ve doğan çocukları görmek istemez; onları Gaia'nın derinliklerine geri iter. Gaia gri çakmaktaşından bir orak yapar ve çocuklarına 'babanızın kötülüğünü cezalandıralım' der; yalnız Kronos cesaret eder. Gece Uranos inince Kronos pusudan çıkar, sol eliyle tutar, sağ eliyle biçer. Kesilen organ denize düşer, köpükten Aphrodite doğar; kandan Erinysler, Gigantlar ve dişbudak perileri. Gök ile toprak o gece ayrılır; dünya için yer açılır.
1781'in 13 Mart gecesi Bath'ta, kendi döktüğü aynayla yaptığı teleskoba bakan müzisyen William Herschel, İkizler'de bulanık bir disk görür ve kuyruklu yıldız sanır. Yörüngesini hesaplayanlar dairesel bir yol bulur: bu bir gezegendir, Satürn'ün iki katı uzaklıkta. Herschel adını kralına verir, Bode Uranos'u önerir. Yedi gezegenli gök beş bin yıl sonra ilk kez genişler; astrologlar için yeni cisme ne yapılacağı sorusu da o gece doğar.
Titan Iapetos'un oğlu Prometheus, Zeus'un insanlardan sakladığı ateşi rezene sapında çalıp yeryüzüne getirir. Zeus onu Kaukasos'ta kayaya zincirler; kartal her gün ciğerini yer, ciğer her gece yenilenir. Herakles kartalı vurup onu kurtarır, Kheiron ölümsüzlüğünü ona bırakır. Modern astrolojide Uranüs'ün gerçek miti bu sayılır: yasağı delen, aydınlatan, bedelini ödeyen zekâ.
| Yöneticilik | Yoktur. Klasik astrolojide yalnız yedi geleneksel gezegenin ev sahipliği vardır; Uranüs'e Kova burcunun atanması 20. yüzyıla ait modern bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz. |
|---|---|
| Yüceltim, zarar, düşüş | Yoktur; asalet tablolarında yer almaz. |
| Hizip (sect) | Yoktur; gündüz ya da gece hizbine dahil edilmez. |
| Refah | Yoktur. |
| Gün, saat, metal | Yoktur; gezegen günleri ve saatleri yedi gezegenle kurulur, metal karşılığı geleneksel değildir (uranyum bir adlandırmadır). |
| Keşif | 13 Mart 1781, William Herschel, Bath |
| Yörünge | Yaklaşık 84 yıl; bir burçta yaklaşık 7 yıl; yılın yaklaşık 5 ayı retro |
| Klasik yorumda yeri | Doğum haritasında ek bir gösterge olarak izlenebilir; asalet, almuten, gezegen saati ve hizip hesaplarına girmez. Dünya astrolojisinde uzun döngü işaretçisi olarak kullanılır. |
Bu okulun yaklaşımı: modern gezegenler haritada görülür ama yönetmez. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler tablosuna bakın; yedi gezegenin klasik kökleri için Gezegen Mitolojisi.
Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden; tek bir sistem değil, yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlardır.
| Keşif | 13 Mart 1781, William Herschel |
|---|---|
| Adı veren | Johann Elert Bode (1781-1783); Herschel'in önerisi Georgium Sidus |
| Glif | ♅ (Herschel'in H'si, Lalande 1784) ve ⛢ (Bode) |
| Yörünge süresi | 84,0 yıl |
| Uydular | Shakespeare ve Pope karakterleri: Titania, Oberon, Ariel, Umbriel, Miranda |
| Element adlandırması | Uranyum (Klaproth, 1789) |
| Yöneticilik (klasik) | Yoktur |
| Modern eşlemeler (bilgi için) | Kova; tarot 0 Deli (Golden Dawn sonrası ekleme). Geleneksel değildir. |
Yoktur. Klasik astroloji (Ptolemaios, Arap astrologları, Lilly) yalnız yedi geleneksel gezegeni tanır; ev sahipliği, yüceltim, hizip ve refah bu yediyle sınırlıdır. Uranüs'ün Kova'yı yönettiği fikri 20. yüzyılda ortaya çıkmış modern bir uygulamadır; bu okul kullanmaz. Uranüs haritada bir gösterge olarak izlenebilir ama hiçbir burcu yönetmez.
Yunan gök tanrısı Uranos'tan. Herschel 1781'de gezegeni bulunca Kral III. George'un adını vermek istedi; Alman astronom Bode mitolojik soy sırasını önerdi: Jüpiter'in babası Satürn, Satürn'ün babası Uranos. Öneri yaklaşık yetmiş yılda yerleşti.
Yunan mitolojisinde Gök; Gaia'nın kendi başına doğurduğu oğlu ve kocası, on iki Titan'ın, Kyklopların ve Hekatonkheirlerin babası. Çocuklarını Gaia'nın içine hapsettiği için en küçük oğlu Kronos onu orakla hadım eder; köpükten Aphrodite doğar.
İki glif vardır: ♅ keşfeden Herschel'in H harfinden türetilmiştir, ⛢ ise Güneş dairesinin üstünde bir mızrak ucudur. İkisi de mitolojik değil tarihseldir; yedi klasik gezegenin gliflerinden farklı olarak ruh-madde sembolizmi taşımaz.
Richard Tarnas'ın Prometheus the Awakener (1995) kitabı, modern astrolojinin Uranüs'e yüklediği anlamların (başkaldırı, keşif, özgürleşme, ani aydınlanma) Uranos'a değil ateşi çalan Prometheus'a uyduğunu savundu. Bu bir modern yorumdur; gezegenin adı ve klasik konumu değişmez.
Devamını Keşfedin
Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Uranüs'ün burcunu, evini ve açılarını gösterir; asalet tablosunda yer almadığını da orada görürsünüz.
Doğum haritamı hesapla