Uranüs Mitolojisi

Uranos'tan Herschel'e gök babanın hikâyesi

Uranüs çıplak gözle görülmez. William Herschel onu 1781'de teleskobuyla buldu ve gezegen adını Yunan gök tanrısı Uranos'tan aldı. Hesiodos'a göre Uranos Gaia'nın oğlu ve kocasıdır, Titanların babasıdır ve en küçük oğlu Kronos onu orakla hadım etmiştir. Aynı gök baba figürü Babil'in Anu'sunda, Mısır'ın gök tanrıçası Nut'ta ve Vedik Varuna'da da karşımıza çıkar.

Bu sayfa gezegenin adını taşıdığı mitleri anlatır. Klasik astrolojide Uranüs'ün yöneticiliği yoktur. Yedi geleneksel gezegenin dışındaki hiçbir cisme burç, yüceltim, hizip ya da refah atanmaz. Uranüs'ün Kova ile ilişkilendirilmesi 19. yüzyıl sonunda başlayıp 20. yüzyılda yerleşen modern bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.

16 dal6 kültür3 mit1781 keşif yılı

Kısa özet

Sembolizm haritası: gök baba, devrim ve keşif

Haritanın merkezinde glif durur, çevresinde ise Uranüs sembolizminin dalları sıralanır. Tanrılar altın, arketipler mavi, gelenekler yeşil ve anlatılar kızıl renkle gösterilir. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması haritanın altında açılır.

UranosYunan gök tanrısı

Uranos gökyüzünün kendisidir. Hesiodos'a göre Gaia onu tek başına doğurur ve sonra onunla evlenir. Uranos çocuklarını Gaia'nın içine hapsettiği için en küçük oğlu Kronos onu orakla hadım eder. Yere damlayan kandan Erinysler ile Gigantlar, denize düşen tohumundan ise Aphrodite doğar. Bu olay tanrılar tarihindeki ilk taht değişikliğidir. Yunan soyağacında Uranos →

AnuMezopotamya'nın gök tanrısı

Sümerlilerin An dediği tanrıya Akadlar Anu der. O göğün kendisidir, tanrıların uzak babasıdır ve krallık yetkisi ondan iner. Enlil ile Enki onun oğullarıdır. Babil gökbilimcileri göğün orta kuşağına 'Anu Yolu' adını vermiştir. Uranos gibi Anu da işlere uzaktan bakar ve pek karışmaz. Mezopotamya soyağacında Anu →

NutMısır'ın dişil göğü

Mısır'da gök dişildir. Nut, toprak tanrısı Geb'in üstünde bir kemer gibi durur, güneşi her akşam yutar ve her sabah yeniden doğurur. Hava tanrısı Shu ikisini birbirinden ayırır. Bu kozmoloji Yunan'ın tam tersidir, çünkü burada gök ana, toprak ise babadır. Mısır soyağacında Nut →

Varuna ve DyausHint'in gök babası ve yasa tanrısı

Vedik Dyaus Pitar 'gök baba' demektir ve adı Zeus ve Iuppiter'le aynı kökten gelir. Varuna ise gök kubbenin, kozmik yasanın (rita) ve suların tanrısıdır. Varuna adının Uranos'la akraba olduğu ileri sürülmüştür, ancak bu köken tartışmalıdır. Rig Veda onu hem göğün hem de düzenin bekçisi olarak anar.

CaelusRoma'nın gök tanrısı

Caelus Roma'nın gök tanrısıdır ve Uranos'un Latince karşılığıdır. Saturnus'un babası sayılır, ancak Roma'da kültü zayıf kalmıştır. Cicero ve Varro tanrıların soyunu ondan başlatır.

TianÇin'in kişileşmemiş göğü

Tian 'gök' demektir, ama kişileştirilmiş bir tanrıdan çok bir yasa ve yetki ilkesidir. Göğün Yetkisi (tianming) hükümdara meşruiyet verir. Hükümdar bu yetkiyi kaybettiğinde ona karşı ayaklanmak meşru sayılır. Uranüs'e bağlanan gök, yetki ve devrim fikirleri Çin'de bir kavram olarak yaşamaya devam eder.

Gök babaUzak duran, yetkiyi veren baba

Gök tanrıları çoğu panteonda uzak ve pasiftir. Yetkiyi verirler ama işe karışmazlar. Uranos çocuklarını görmek istemez, Anu ise tapınağında oturur. Uzaktan yöneten soğuk baba imgesi bu tanrılardan doğar.

Hadım edilen kralDevrilen eski düzen

Uranos'un orakla devrilmesi tanrılar tarihinin ilk devrimidir. Aynı kalıp daha sonra Kronos'a, Enuma Eliş'te ise Apsu'ya uygulanır. Bu anlatılar eski düzenin aniden kesilmesini, kuşaklar arasındaki çatışmayı ve babanın yerini alan oğlu anlatır.

PrometheusTanrılardan ateşi çalan

Richard Tarnas, Prometheus the Awakener kitabında Uranüs'ün gerçek mitolojik karşılığının Uranos değil Prometheus olduğunu savunur. Prometheus tanrılardan ateşi çalıp insana verir, kuralı bozar ve bunun için cezalandırılır. Modern astroloji keşif, teknoloji ve özgürleşme anlamlarını bu figüre bağlar. Soyağacında Prometheus →

Keşif ve teleskopHerschel'in 1781'deki gözlemi

13 Mart 1781'de Bath'ta amatör astronom William Herschel kendi yaptığı teleskopla bir 'kuyruklu yıldız' gördü. Aylar içinde bunun bir gezegen olduğu anlaşıldı. Antik çağdan beri bilinen yedi gezegene ilk kez yeni bir cisim eklendi ve Güneş sisteminin bilinen sınırı bir anda iki katına çıktı.

Adın verilişiGeorgium Sidus'tan Uranüs'e giden yol

Herschel gezegene Kral III. George'un adını vermek istedi ve ona Georgium Sidus dedi. Fransızlar ise gezegene 'Herschel' diyordu. Alman astronom Bode, Satürn'ün babası Uranos'u önerdi, çünkü Jüpiter'in babası Satürn, Satürn'ün babası da Uranos'tur. Böylece mitolojik soy sırası gezegenlerin sırasına yazılmış oldu.

Titanların doğuşuHesiodos'un anlattığı doğuş

Hesiodos Theogonia'da Uranos ile Gaia'nın çocuklarını sayar. Bunlar on iki Titan, üç Kyklop ve üç Hekatonkheir'dir. Uranos onlardan iğrenir ve hepsini Gaia'nın içine geri iter. Gaia bu acıya dayanamayınca orağı yapar. Yaratıcı gök ile kendi yaratımından korkan baba burada aynı figürdür. Soyağacında Gaia →

Gök kubbe ve yıldızlarSabit yıldızlar küresinin sınırı

Ptolemaios kozmolojisinde Satürn'ün ötesinde sabit yıldızlar küresi bulunur. Bu küre, üstü yıldızlarla kaplı gök olarak Uranos'un bedenidir. Uranüs'ün yörüngesi tam da bu eski sınırın dışına düşer. Klasik yedili gezegen düzeni orada biter.

İki glif♅ ve ⛢ işaretleri

♅ glifi Herschel'in H harfinden türetilmiştir ve bunu Lalande 1784'te önermiştir. ⛢ ise Güneş dairesinin üstünde bir mızrak ucudur. Bode bu işareti önermiş, astronomlar da benimsemiştir. İki glif de mitolojik değil tarihsel kökenlidir.

UranyumKlaproth'un 1789 adlandırması

Klaproth 1789'da bulduğu yeni elemente sekiz yıl önce keşfedilen gezegenin adını verdi ve ona uranyum dedi. Neptünyum ve plütonyum aynı geleneği izledi. Bu bir metal karşılığı değil, yalnızca bir adlandırma geleneğidir. Klasik metal eşlemesi yedi gezegenle biter.

Modern astrolojideBilgi için verilir, bu okulda kullanılmaz

20. yüzyıl astrolojisi Uranüs'e ani değişim, devrim, teknoloji ve özgürlük anlamlarını yükledi ve ona Kova burcunu atadı. Bu atama klasik kaynaklarda yoktur, çünkü Ptolemaios, Arap astrologları ve Lilly gezegeni bilmiyordu. Bu okul yöneticiliği yedi gezegenle sınırlı tutar.

Glifin anlamı: ♅

Uranüs'ün iki glifi vardır ve ikisi de mitolojik değil tarihsel kökenlidir. ♅ glifi, gezegeni keşfeden William Herschel'in baş harfi H'den oluşur. Lalande 1784'te bu işareti 'üstünde Herschel'in H harfi duran bir küre' diye tanımlar. Buna göre özgün biçim H'nin altına asılmış bir gezegen küreciğidir. Bazı yazı tiplerinde H'nin dikey çizgilerinin uçlarında küçük daireler de görülür. Bu daireler Lalande'ın tanımında yoktur ve tipografik bir süs olarak kabul edilmelidir. ⛢ glifi ise Güneş dairesinin üstünde duran bir mızrak ucudur. Bode'nin önerdiği bu işareti astronomlar tercih eder ve genellikle Mars'ın oku ile Güneş'in birleşimi olarak yorumlanır.

HHerschel'in baş harfidir ve keşfedenin imzası olarak okunur. Kökeni mit değil tarihtir.
○ KüreOrtadaki küre gezegeni temsil eder. İki yanındaki dikey çizgiler H harfinin bacaklarıdır.
⛢Güneş üstündeki mızrak astronomların kullandığı işarettir. Mars'ın oku ile Güneş dairesinin birleşimi olarak yorumlanır.

Kültürlerde gök baba

Gök tanrısı hemen her kültürde en eski ve en uzak tanrıdır. Yetkiyi verir, sonra geri çekilir. Yunan'da Uranos devrilir, Babil'de Anu tapınağında kalır. Mısır'ın göğü dişil Nut'tur, Çin'in Tian'ı ise bir kişi bile değildir.

Yunan

Uranos

Uranos göğün kendisidir. Gaia'nın oğlu ve kocasıdır, Titanların babasıdır ve Kronos'un hadım ettiği ilk kraldır. Gezegen adını ondan alır.

Soyağacında
Roma

Caelus

Caelus Roma'nın gök tanrısıdır ve Saturnus'un babası sayılır. Roma'da kültü zayıf kalmıştır ve daha çok filozofların soy kütüklerinde görünür.

Mezopotamya

Anu

Anu göğün kendisidir ve tanrıların uzak babasıdır. Enlil ile Enki onun oğullarıdır. Krallık yetkisi ondan iner.

Soyağacında
Mısır

Nut

Nut dişil göktür. Geb'in üstünde kemer gibi durur, güneşi yutar ve yeniden doğurur. Ennead'ın üçüncü kuşağında yer alır.

Soyağacında
Hint

Varuna / Dyaus

Dyaus Pitar gök babadır ve adı Zeus'la aynı kökten gelir. Varuna ise gök kubbeyi, kozmik yasayı ve suları yönetir. Vedik astrolojide Uranüs kullanılmaz.

Çin

Tian

Tian göktür ve kişileşmemiş bir yetki ilkesidir. Göğün Yetkisi (tianming) hükümdarı meşrulaştırır ve yetki kaybolunca onu devirir.

Üç mit

Orak

Bu hikâyeyi Hesiodos Theogonia'da anlatır. Uranos her gece Gaia'nın üstüne iner, ama doğan çocukları görmek istemez ve onları Gaia'nın derinliklerine geri iter. Gaia gri çakmaktaşından bir orak yapar ve çocuklarına babalarının kötülüğünü cezalandırmayı önerir. Yalnız Kronos cesaret eder. Uranos o gece inince Kronos pusudan çıkar, babasını sol eliyle tutar ve sağ eliyle biçer. Kesilen organ denize düşer ve köpükten Aphrodite doğar. Yere damlayan kandan ise Erinysler, Gigantlar ve dişbudak perileri doğar. Gök ile toprak o gece birbirinden ayrılır ve dünyaya yer açılır.

Herschel'in kuyruklu yıldızı

13 Mart 1781 gecesi Bath'ta müzisyen William Herschel, aynasını kendi döktüğü teleskopla gökyüzüne bakıyordu. İkizler'de bulanık bir disk gördü ve bunu kuyruklu yıldız sandı. Yörüngesini hesaplayanlar dairesel bir yol buldu, yani bu bir gezegendi ve Satürn'ün iki katı uzaklıktaydı. Herschel gezegene kralının adını verdi, Bode ise Uranos'u önerdi. Yedi gezegenli gök beş bin yıl sonra ilk kez genişledi. Astrologlar da o günden sonra yeni cisimle ne yapacaklarını tartışmaya başladı.

Prometheus'un ateşi

Prometheus, Titan Iapetos'un oğludur. Zeus'un insanlardan sakladığı ateşi bir rezene sapının içine saklayarak çalar ve yeryüzüne getirir. Zeus onu cezalandırmak için Kaukasos'ta bir kayaya zincirler. Bir kartal her gün ciğerini yer ve ciğer her gece yeniden büyür. Sonunda Herakles kartalı vurup Prometheus'u kurtarır, Kheiron da ölümsüzlüğünü ona bırakır. Modern astroloji Uranüs'ün gerçek miti olarak bu hikâyeyi gösterir, çünkü yasağı delen, insanı aydınlatan ve bunun bedelini ödeyen zekâ burada anlatılır.

Klasik astrolojide Uranüs: yöneticiliği yoktur

YöneticilikYoktur. Klasik astrolojide yalnız yedi geleneksel gezegenin ev sahipliği vardır. Uranüs'e Kova burcunun atanması 19. yüzyıl sonunda başlayıp 20. yüzyılda yerleşen modern bir uygulamadır ve bu okulda kullanılmaz.
Yüceltim, zarar, düşüşYoktur. Uranüs asalet tablolarında yer almaz.
Hizip (sect)Yoktur. Uranüs gündüz ya da gece hizbine dahil edilmez.
RefahYoktur.
Gün, saat, metalYoktur. Gezegen günleri ve saatleri yedi gezegenle kurulur. Metal karşılığı da geleneksel değildir, çünkü uranyum yalnızca bir adlandırmadır.
KeşifUranüs 13 Mart 1781'de William Herschel tarafından Bath'ta keşfedildi.
YörüngeBir tur yaklaşık 84 yıl sürer. Gezegen bir burçta yaklaşık 7 yıl kalır ve yılın yaklaşık 5 ayında retro hareket eder.
Klasik yorumda yeriDoğum haritasında ek bir gösterge olarak izlenebilir, ama asalet, almuten, gezegen saati ve hizip hesaplarına girmez. Dünya astrolojisinde uzun döngü işaretçisi olarak kullanılır.

Bu okulun yaklaşımına göre modern gezegenler haritada görülür ama yönetmez. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler tablosuna bakabilirsiniz. Yedi gezegenin klasik kökleri için Gezegen Mitolojisi sayfası vardır.

Karşılıklar tablosu

Gün, metal, tarot ve Kabbala karşılıkları Agrippa, Lilly ve Golden Dawn geleneğinden alınmıştır. Bunlar tek bir tutarlı sistem değildir. Yüzyıllar içinde üst üste binmiş katmanlar olarak okunmalıdır.

Keşif13 Mart 1781, William Herschel
Adı verenJohann Elert Bode (1781-1783). Herschel'in kendi önerisi Georgium Sidus idi.
Glif♅ (Herschel'in H'si, Lalande 1784) ve ⛢ (Bode)
Yörünge süresi84,0 yıl
UydularUydular Shakespeare ve Pope karakterlerinin adını taşır: Titania, Oberon, Ariel, Umbriel, Miranda.
Element adlandırmasıUranyum (Klaproth, 1789)
Yöneticilik (klasik)Yoktur
Modern eşlemeler (bilgi için)Kova burcu ve tarotta 0 Deli kartı (Golden Dawn sonrası bir ekleme). Bu eşlemeler geleneksel değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Uranüs'ün klasik astrolojide yöneticiliği var mı?

Yoktur. Klasik astroloji, yani Ptolemaios, Arap astrologları ve Lilly, yalnız yedi geleneksel gezegeni tanır. Ev sahipliği, yüceltim, hizip ve refah bu yedi gezegenle sınırlıdır. Uranüs'ün Kova'yı yönettiği fikri 19. yüzyıl sonunda başlayıp 20. yüzyılda yerleşen modern bir uygulamadır ve bu okul onu kullanmaz. Uranüs haritada bir gösterge olarak izlenebilir ama hiçbir burcu yönetmez.

Uranüs adını nereden alır?

Gezegen adını Yunan gök tanrısı Uranos'tan alır. Herschel 1781'de gezegeni bulunca ona Kral III. George'un adını vermek istedi. Alman astronom Bode ise mitolojik soy sırasını izlemeyi önerdi, çünkü Jüpiter'in babası Satürn, Satürn'ün babası da Uranos'tur. Bode'nin önerisi yaklaşık yetmiş yılda yerleşti.

Uranos kimdir?

Uranos Yunan mitolojisinde göğün kendisidir. Gaia onu kendi başına doğurur ve sonra onunla evlenir. On iki Titan, Kykloplar ve Hekatonkheirler bu evlilikten doğar. Uranos çocuklarını Gaia'nın içine hapsettiği için en küçük oğlu Kronos onu orakla hadım eder. Denize düşen tohumun köpüğünden Aphrodite doğar.

Uranüs glifi neyi gösterir?

Uranüs'ün iki glifi vardır. ♅ işareti gezegeni keşfeden Herschel'in H harfinden türetilmiştir. ⛢ işareti ise Güneş dairesinin üstünde duran bir mızrak ucudur. İkisi de mitolojik değil tarihsel kökenlidir. Yedi klasik gezegenin gliflerinden farklı olarak ruh ve madde sembolizmi taşımazlar.

Neden Prometheus Uranüs'le anılıyor?

Richard Tarnas, Prometheus the Awakener (1995) kitabında modern astrolojinin Uranüs'e yüklediği anlamların Uranos'a değil ateşi çalan Prometheus'a uyduğunu savundu. Bu anlamlar başkaldırı, keşif, özgürleşme ve ani aydınlanmadır. Tarnas'ın görüşü modern bir yorumdur. Gezegenin adı ve klasik konumu bu yorumla değişmez.

Paylaş:

Devamını Keşfedin

Uranüs haritanızda nerede?

Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Uranüs'ün burcunu, evini ve açılarını gösterir. Asalet tablosunda yer almadığını da orada görürsünüz.

Doğum haritamı hesapla