Ceres Mitolojisi

Demeter'in arayışından Piazzi'nin keşfine

Ceres bir gezegen değildir. Giuseppe Piazzi 1 Ocak 1801 gecesi Palermo'da Mars ile Jüpiter arasında hareket eden bir nokta gördü ve önce kuyruklu yıldız sandı. Carl Friedrich Gauss cismin yörüngesini hesaplayınca bunun yeni bir gök cismi olduğu anlaşıldı. Uluslararası Astronomi Birliği 2006'da Ceres'i cüce gezegen sınıfına aldı.

Bu sayfa cismin adını aldığı tanrıçanın mitlerini anlatır. Roma'nın Ceres'i Yunan'ın Demeter'idir. Klasik astrolojide Ceres'in yöneticiliği, yüceltimi, hizbi ve refahı yoktur. Asteroidler yirminci yüzyılın ikinci yarısında yorumlanmaya başlandı ve bu okulda haritada görülebilirler, fakat hiçbir burcu yönetmezler.

20 dal7 kültür3 mit1801 keşif yılı

Kısa özet

Sembolizm haritası: tahıl, ana, yas ve gizem

Merkezde Ceres'in glifi durur. Çevresindeki dallar sembolizmi dört renkte gösterir: tanrıçalar altın, arketipler mavi, gelenekler yeşil ve anlatılar kızıl. Bir dala dokunduğunuzda açıklaması haritanın altında açılır.

DemeterYunan

Demeter, Hesiodos'un Theogonia'sında Kronos ile Rhea'nın kızıdır ve Zeus'un kardeşidir. Adı genellikle 'toprak ana' diye çözülür, ancak ilk hecesinin anlamı tartışmalıdır. Tapınımı tahılın ekilmesine ve biçilmesine bağlıdır.

CeresRoma

Ceres, Roma'da tahılın ve pleb halkının tanrıçasıdır. Adı Latince crescere, yani büyümek fiiliyle aynı kökten gelir; cereal sözcüğü de buradan türer. MÖ 493'te Aventinus tepesinde Liber ve Libera ile birlikte bir tapınağı kuruldu.

Persephone'nin kaçırılışıNysa ovasında

Demeter'e Homerik İlahi, kızın nergis toplarken yerin yarıldığını ve Hades'in altın arabasıyla çıkıp onu aldığını anlatır. Zeus bu evliliğe önceden izin vermiştir, bu yüzden Demeter hem kızını hem kardeşini kaybeder. Kaçırılmayı yalnız Hekate ile Helios duyar. Persephone soyağacında →

Dokuz günlük arayışElinde iki meşale

İlahi, Demeter'in dokuz gün boyunca elinde yanan iki meşaleyle dünyayı dolaştığını söyler. Bu süre boyunca ne ambrosia içer ne yıkanır. Onuncu gün Hekate ona katılır ve ikisi Helios'a giderek olanı sorar.

Hekate'nin tanıklığıMağarasından duyan

Hekate çığlığı mağarasından duymuş ama kimin aldığını görmemiştir. Arayışta Demeter'e eşlik eder ve anlaşma sağlandıktan sonra Persephone'nin yanında kalır. İlahi onu kızın 'öncüsü ve ardılı' diye tanımlar, yani yer altı ile yeryüzü arasındaki gidiş gelişin eşlikçisidir.

Eleusis'te durmakKuyu başındaki yaşlı kadın

Demeter yaşlı bir kadın kılığında Eleusis'e varır ve Parthenion kuyusunun başında oturur. Kral Keleos'un kızları onu saraya götürür, tanrıça kraliçe Metaneira'nın oğluna dadı olur. Iambe'nin şakaları yastan ilk kez gülümsemesini sağlar.

Demophoon ve ateşYarım kalan ölümsüzlük

Demeter çocuğu ölümsüz kılmak için geceleri ateşe tutar. Metaneira bunu görüp bağırınca tanrıça işi yarıda bırakır, kendi biçimine döner ve Eleusis'e bir tapınak yapılmasını emreder. İlahi, insan korkusunun bir armağanı nasıl bozduğunu bu sahneyle anlatır.

KıtlıkTohum toprakta kalır

Demeter tapınağına kapanır ve toprağa hiçbir tohumu filizlendirmeme emri verir. Öküzler boşuna saban çeker, insanlar açlıktan ölmeye başlar ve tanrılar sunularını kaybeder. Zeus'u pazarlığa zorlayan şey budur.

Nar tanesiGeri dönüşü bağlayan tat

Hermes Persephone'yi almaya gelince Hades ona gizlice bir nar tanesi yedirir. Yer altında yemek yiyen oraya bağlanır, bu yüzden kız yılın bir bölümünü aşağıda geçirmek zorunda kalır. Homerik İlahi tek taneden söz eder, sonraki yazarlar üç ya da dört tane sayar.

Mevsimlerin doğuşuAyrılığın takvimi

Persephone yukarı çıktığında toprak yeniden yeşerir, aşağı indiğinde çıplaklaşır. Yunanlılar için bu anlatı tarım yılının nedenidir, ahlaki bir ders değil. Akdeniz ikliminde tohumun yaz boyunca yer altındaki ambarlarda beklediği de aynı döngünün parçasıdır.

TriptolemosTarımı öğreten çocuk

Demeter, Eleusis prensi Triptolemos'a buğday tanelerini ve kanatlı yılanların çektiği bir araba verir. Triptolemos bu arabayla dünyayı dolaşıp insanlara ekin ekmeyi öğretir. Attika vazolarında Demeter ile Persephone arasında oturmuş, elinde başak tutarken gösterilir.

Eleusis GizemleriBin yıl süren tören

Büyük Gizemler her yıl Boedromion ayında Atina'dan Eleusis'e yapılan yürüyüşle başlardı. Adaylar oruç tutar, kykeon adlı arpa içeceğini içer ve tapınağın iç odasında bir şey görürlerdi. Görülen şey açıklanmadığı için bilinmez; Hippolytos, sessizlik içinde biçilmiş bir başağın gösterildiğini aktarır.

ThesmophoriaYalnız kadınların bayramı

Thesmophoria, evli kadınların üç gün boyunca erkeklerden ayrı yürüttüğü bir Demeter bayramıdır. Kadınlar önceden çukurlara atılmış domuz yavrularının kalıntılarını çıkarır ve tohumluk buğdayla karıştırırdı. Tanrıçanın Thesmophoros, yani yasa koyucu sıfatı bu bayramdan gelir.

CerealiaNisanda yedi gün

Roma'da Cerealia 12-19 Nisan arasında kutlanır, oyunlar ve beyaz giysili alaylar düzenlenirdi. Ovidius Fasti'de kuyruklarına meşale bağlanmış tilkilerin Circus Maximus'a salındığını yazar. Plebler bu bayramı kendi tanrıçalarının bayramı sayardı.

Ana arketipiBesleyen ve geri çeken

Demeter, çocuğunu besleyen ve kaybedince dünyayı durduran annedir. Miti anneliği yalnız şefkatle değil, kaybın yarattığı öfkeyle de tanımlar. Yirminci yüzyıl asteroid literatürü Ceres'i bu iki yüzüyle okur.

Yas ve arayışDurmayan yürüyüş

Demeter'in dokuz günü, yasın iş görmeyi bıraktığı zamanı anlatır. Tanrıça yemez, yıkanmaz ve hiçbir tanrıya cevap vermez. Anlatı yasın sonunda bir pazarlık olduğunu, tam geri dönüşün olmadığını söyler.

Demeter ErinysÖfkeli kara yüz

Pausanias, Arkadya'da Demeter'in Erinys yani öfkeli sıfatıyla anıldığını yazar. Poseidon aygır kılığında ona yaklaşınca tanrıça kısrağa dönüşür, sonra Phigalia'daki mağaraya kara giysilerle çekilir. Bu yerel anlatı, besleyen tanrıçanın karanlık yüzünü koruyan en eski katmandır.

Başak ve SpicaGökteki ekin

Başak takımyıldızı elinde bir başak tutan kadın olarak çizilir ve en parlak yıldızı Spica'nın adı Latincede başak demektir. Eratosthenes'e atfedilen Katasterismoi bu figürü kimi zaman Demeter'le, kimi zaman adalet tanrıçası Dike ile eşler. İki eşleme birbirinin yerine geçmez, ayrı geleneklerdir. Sabit yıldız hesaplayıcı →

Isis ile eşlemeMısır

Plutarkhos, Isis ve Osiris üzerine yazısında Isis'in arayışını Demeter'inkiyle karşılaştırır. İki tanrıça da kaybettiğini arar ve yas tutarken doğayı etkiler. Hellenistik dönemde İskenderiye'de iki tapınım birbirine karışmıştır.

Modern astrolojide Ceres1973'ten sonra

Eleanor Bach 1973'te dört asteroidin efemerisini yayımladı ve Ceres haritada ilk kez düzenli olarak hesaplanabilir oldu. Demetra George'un 1986 tarihli Asteroid Goddesses kitabı bugünkü yorum çerçevesini kurdu. Bu yorumların klasik asalet sistemiyle bağı yoktur ve o sisteme eklenemez.

Glifin anlamı:

Ceres'in glifi ⚳ bir oraktır. Sapı aşağıda, kavisli ağzı yukarıdadır ve biçme aletini doğrudan resmeder. İşaret 1802'de önerildi, yani cismin keşfinden hemen sonra kullanılmaya başlandı.

⌓ KavisÜstteki kavis orağın ağzıdır ve ekinin biçilmesini gösterir.
| SapAşağı inen çizgi orağın sapıdır, aleti insan eline bağlar.
⚳ BütünBütün işaret hasadı, yani tanrıçanın hem verdiği hem geri aldığı ürünü anlatır.

Kültürlerde tahıl tanrıçası

Tahıl tanrıçası tarımın yapıldığı her yerde vardır ama hepsi aynı figür değildir. Aşağıdaki karşılıklar Demeter'in birebir eşleri değil, benzer işlevi üstlenen tanrıçalardır. Eşleme yapılırken hangi yönün örtüştüğü ayrıca belirtilmiştir.

Yunan

Demeter

Kronos ile Rhea'nın kızıdır ve tahılın, ekilmiş toprağın tanrıçasıdır. Eleusis'teki gizem tapınımı Roma imparatorluk çağına kadar sürdü.

Soyağacında gör
Roma

Ceres

Aventinus'taki tapınağı plebin siyasi merkeziydi. Ovidius Fasti IV'te bayramın ayrıntılarını verir, Vergilius Georgica'da ilk sabanı ona bağlar.

Mezopotamya

Ashnan

Sümer'de tahılın tanrıçasıdır ve kardeşi koyun tanrıçası Lahar ile birlikte anılır. 'Lahar ile Ashnan' tartışma metni, tahıl ile hayvancılığın üstünlük yarışını anlatır.

Soyağacında gör
Mısır

Isis

Kaybettiği eşini arayan ve yas tutan tanrıçadır. Plutarkhos onu Demeter ile karşılaştırır; ekin yönü ise daha çok Osiris'e aittir.

Soyağacında gör
Anadolu

Kybele

Ana tanrıça olarak Demeter ile aynı alanı paylaşır, ancak tahıl değil dağ ve yaban hayvanları onun alanıdır. Yunanlılar ikisini kimi kentlerde birlikte andı, birleştirmedi.

İskandinav

Sif

Altın saçları biçilmiş ekin gibi yorumlanan Thor'un eşidir. Loki saçını kesince cüceler ona altından saç yapar; bu anlatı hasat ile yeniden büyüme arasındaki bağı taşır.

Soyağacında gör
Hint

Annapurna

Adı 'yiyecek dolu' anlamına gelir ve elinde kepçeyle tasvir edilir. Besleyen tanrıça işlevi Demeter'inkine yakındır, mitolojik anlatısı ayrıdır.

Üç mit

Kaçırılma ve pazarlık

Demeter'e Homerik İlahi, mitin en eski tam anlatımıdır ve yaklaşık MÖ yedinci yüzyıla tarihlenir. Persephone nergis toplarken yer yarılır, Hades onu alır ve Zeus buna sessizce onay vermiştir. Demeter kızını bulamayınca tapınağına kapanır ve toprağı kısırlaştırır. Zeus, insanlar açlıktan ölmeye başlayınca Hermes'i yer altına gönderir; Hades kızı bırakır ama önce ona nar tanesi yedirir. Anlaşmaya göre Persephone yılın bir bölümünü aşağıda, kalanını annesinin yanında geçirir.

Eleusis'teki dadılık

Yas tutan tanrıça yaşlı bir kadın kılığında Eleusis'e gelir ve kral Keleos'un evine dadı olarak girer. Kraliçenin oğlu Demophoon'u ölümsüz kılmak için geceleri ateşe tutar, fakat Metaneira bunu görüp çığlık atınca işlem yarıda kalır. Tanrıça kendi biçimine döner ve kendisine bir tapınak yapılmasını buyurur. Eleusis Gizemleri bu tapınakta kuruldu ve yaklaşık bin yıl kesintisiz sürdü.

Arkadya'daki kara Demeter

Pausanias, Phigalia'da Demeter'in at başlı ve kara giysili bir heykeli olduğunu yazar. Anlatıya göre Poseidon tanrıçayı kovalar, Demeter kısrağa dönüşür, Poseidon aygır olup ona yetişir. Demeter öfkeyle mağaraya çekilir ve toprak yine kurur. Bu yerel mit, Eleusis'in incelmiş anlatısından daha eski bir katmanı koruyor gibidir ve tanrıçanın öfkeli yüzünü gösterir.

Klasik astrolojide Ceres: yöneticiliği yoktur

YöneticilikYoktur. Klasik astrolojide yalnız yedi geleneksel gezegenin ev sahipliği vardır. Ceres'e Başak ya da Yengeç atanması modern bir öneridir ve geleneksel kaynaklarda karşılığı yoktur.
YüceltimYoktur. Yüceltim dereceleri yalnız yedi gezegen için tanımlıdır.
HizipYoktur. Gündüz ve gece hizipleri klasik yedili içindir.
RefahYoktur. Gezegen refahı ev sistemine bağlıdır ve asteroidleri kapsamaz.
Cismin türüCüce gezegen. Kuşağın toplam kütlesinin yaklaşık dörtte birini tek başına taşır, çapı 940 kilometredir.
Keşif1 Ocak 1801, Giuseppe Piazzi, Palermo. Yörünge hesabını Carl Friedrich Gauss yaptı.
YörüngeGüneş çevresindeki turunu yaklaşık 4,6 yılda tamamlar, yani bir burçta ortalama beş ay kalır.
Modern kullanım1973'ten sonra efemerisi yayımlandığı için haritada hesaplanabilir. Yorumu modern asteroid literatürüne aittir.

Bu okulun yaklaşımı açıktır: Ceres bir gezegen değildir ve hiçbir burcu yönetmez. Asalet tablosunda yeri yoktur. Ayrıntı için Temel ve Tesadüfi Asaletler sayfasına bakabilirsiniz.

Karşılıklar tablosu

Aşağıdaki karşılıklar keşif kaydından, mitolojik kaynaklardan ve yirminci yüzyıl asteroid literatüründen derlenmiştir. Bunlar klasik astrolojinin asalet sistemine ait değildir ve öyle okunmamalıdır.

Keşif1 Ocak 1801, Giuseppe Piazzi, Palermo Gözlemevi
İlk adıCeres Ferdinandea, Sicilya kralı IV. Ferdinand'a atfen
SınıfCüce gezegen, kuşağın en büyük cismi
Glif⚳, orak
Yunan karşılığıDemeter
Roma bayramıCerealia, 12-19 Nisan
Modern literatürEleanor Bach efemerisi 1973, Demetra George 1986

Sıkça Sorulan Sorular

Ceres'in klasik astrolojide yöneticiliği var mı?

Yoktur. Ceres gezegen değildir, 1801'de bulunmuş bir cüce gezegendir. Klasik astroloji yedi geleneksel gezegenle çalışır ve ev sahipliği o yedisine aittir. Ceres'e Başak ya da Yengeç yöneticiliği atayan öneriler yirminci yüzyıla aittir.

Ceres ile Demeter aynı tanrıça mı?

Roma döneminde ikisi tümüyle birleşmiştir. Ceres'in kökeni İtalik bir tahıl tanrıçasıdır, fakat MÖ beşinci yüzyıldan sonra Yunan Demeter'inin mitleri olduğu gibi ona aktarılmıştır. Bu yüzden Ceres'in miti denince Demeter'in miti anlatılır.

Persephone kaç nar tanesi yedi?

Demeter'e Homerik İlahi tek bir taneden söz eder. Ovidius Metamorphoses'te yedi tane sayar, başka geç kaynaklar üç ya da dört der. Sayı kaynağa göre değişir ve yer altında kalınan süreyi açıklamak için kullanılır.

Eleusis Gizemleri'nde ne gösteriliyordu?

Kesin olarak bilinmiyor, çünkü katılanların sır saklama yemini vardı ve bu yemin bin yıl boyunca tutuldu. Hıristiyan yazar Hippolytos, sessizlik içinde biçilmiş bir başağın gösterildiğini aktarır. Bu tek bir düşman kaynaktır ve kesin kabul edilmez.

Haritamda Ceres'e bakmalı mıyım?

Bu okulda yorum yedi gezegenle kurulur, çünkü asalet, hizip ve yöneticilik o sistemin parçasıdır. Ceres'i merak ediyorsanız hesaplayıcı burcunu ve evini gösterir, ancak onu bir gezegen gibi okumak sistemi bozar.

Paylaş:

Devamını Keşfedin

Ceres haritanızda nerede?

Ücretsiz doğum haritası hesaplayıcı Ceres'in burcunu, evini ve açılarını gösterir. Asalet tablosunda yer almaz, çünkü klasik sistemde asaleti yoktur.

Doğum haritamı hesapla